Realizm poetycki - Realizm krytyczny/naturalizm

data trwania Realizmu poetyckiego

1850-1870

tendencje realizmu poetyckiego

sięganie do twórczości ludu jako bazy dla kultury norweskiej

co się działo w tle realizmu poetyckiego

odcięcie Norwegii od Danii, dorasta pokolenie roku 1814 (pokolenie "założycieli" państwa norweskiego)

utwór realizmu poetyckiego, autor, data

"Dziewczę ze Słonecznego Wzgórza", Bjørnstjerne Bjørnson, 1857

dlaczego utwór realizmu poetyckiego wpisywał się w nurt

bazuje na twórczości ludu, opowiadania chłopskie stają się niemal odrębnym gatunkiem (powieść rozwoiowa, milosna trywialna, melodramat), pisanie o chłopach przez warstwę wyższą dla wartwy wyższej

charakterystyka "Synnøve Solbakken"

motywy środowiska wiejskiego, chlopskiego, realistyczne opisy ale wciąż owiane romantycznym calunem, dorastanie i dojrzewanie bohaterów, społeczne kształtowsnie się, marzenia senne, fantazje (orzeł, sosna), tradycje i wierzenia ludowe, piosenki, religia

dlaczego "Synnøve..." nawiązuje do Sag Islandzkich

brutalność, dosadność narracji (bójka z Aslakiem), ukryty narrator, uczucia osób praktycznie bez komemtarza, wyciągamy wnioski na podstawie mimiki, gestów (noszenie worków)

co to powieść formacyjna, przykład, cechy charakterystyczne

psychologiczne, moralne, społeczne kształtowanie się osobowości bohaterów; zasadniczy model: opuszczenie domu, żeby wrócić lepszym, happy end schemat: chłop zakochuje się w wybrance, ktora go przewyższa, kobieta jako nagroda za ciężką pracę; "Synnøve..."

Realizm poetycki, inni autorzy, utwory

Henrik Ibsen "Peer Gynt"; Camilla Collett

daty trwania realizmu krytycznego

1870-1890

tendencje okresu realizmu krytycznego

walka ideologiczna, literatura ma poddawać problemy pod debate, otwieranie oczu czytelnikom, poczucie misji pisarzy

co to poetokracja, z jakim okresem ją identyfikujemy

poezja i literatura jako potencjalna siła w państwie, gdyż literatura to było forum debat, rozmów, potencjalne źródło zmian społecznych; Realizm krytyczny

czym charakteryzował się realizm krytyczny

krytyka: moralności przedsiębiorców, polityki, religii, systemu szkolnictwa, różnic majątkowych, małżeństea jako instytucji, dyskryminacji kobiet

czym charakteryzował się naturalizm

opisuje życie takim, jakie jest (brzydkie, drastyczne), opisy drobiazgowe, przekonanje, że człowiek determinowany jest przez środowisko do danwgo losu

czterej wielcy

Bjørnstjerne Bjørnson, Henrik Ibsen, Allexander Kielland, Jonas Lie

co się działo w tle realizmu krytycznego

przełom nowoczesny Norwegii, urbanizacja, industrializacja, nowe ruchy polityczne, ideologiczne; po 1881 r. zwrócenie ku psychologii, ku siłom wewnętrznym

utwór realizmu krytycznego, data, autor

"Dom Lalki", Henrik Ibsen, 1879

dlaczego "Dom Lalki" wpisywał się w nurt

podejmuje tematy emancypacji kobiet, dyskryminacji, instytucji małżeństwa, pracy i kobiet w pracy

charakterystyka "Domu Lalki"

temat: sensacja; technika: niewiele osób na scenie; retrospekcja: minione zdarzenia w dialogach; sceneria i język: realistyczne; symbolizm: choinka ubrana, rozebrana, Nors zdejmuje maske i strój

inni autorzy realizmu krytycznego

Amalie Skram "Constance Ring", 5 wielka, przedstawicielka naturalizmu; Christian Krohg "Albertine"