romantyzm

Wyjasnij nazwe epoki

od łaciny romanus - utwory ludowe/uczuciowe

Poznanie świata według romantyków

uczucie, intuicja/sprzeciw wobec rozumu

roznice romantyzmu eu od pl

Polski: Patriotyczny/narodowyzwolenczy || Europa: Indywidualizm / bunt jednostki

Wydarzenia hisotryczne ktore wplynely na ksztalt romantyzmu

Rewolucja Francuska / Wojny napoelońskie / rozbiory polski / powstanie listopadowe

Inspiracje romantykow

ludowosc/historia/natura:/mistycyzm

Gotycyzm

zainteresowanie sredniowieczem/grozą/ruinami/tajmenicą/duchami

Weteryzm o bajronizm

weteryzm: nieszczesliwa milosc/wrazliwosc/samobojstwo Bajronizm: Buntownik, samotnik, tajemnicza przeszlosc

motywy romantyczne z przykladami

milosc tragiczna (Werter) natura (Sonety Krymskie) ludowosc (Romantycznosc)

Mesjanizm i prometeiz

• mesjanizm: Polska jako „Chrystus narodów” • prometeizm: bunt dla dobra ludzkości (Konrad)

Gatunki romantyczne

ballada – ludowość, fantastyka • dramat romantyczny – luźna forma • powieść poetycka – tajemnica, bohater indywidualny

Historiozofia

Filozofia dziejów – historia ma sens i cel nadany przez Boga.

Powieść epistolarna (Werter)

• listy • emocjonalność • brak narratora obiektywnego

Dramat romantyczny (np. Dziady III)

zerwanie z zasadą trzech jedności • realizm + fantastyka • bohater indywidualny

Oświecenie vs romantyzm

• oświecenie: rozum (Starzec) • romantyzm: uczucie i wiara (Karusia, Gustaw)

Obraz miłości

absolutna • tragiczna • prowadzi do cierpienia lub śmierci

Historia a teraźniejszość

Historia pomagała zrozumieć los narodu i dawać nadzieję.

Kultura ludowa

• wierzenia • obrzędy • moralność ludu (Dziady, Ballady)

rola natury

odzwierciedla emocje • tajemnicza • często bohater utworu

Fascynacja średniowieczem

• rycerstwo • honor • religijność • zamki, ruiny

Patriotyzm romantyczny

• walka czynna • poświęcenie jednostki • cierpienie za naród

Ocena klęski powstania listopadowego

kara boska • próba narodu • konieczność cierpienia

Bohater romantyczny

• indywidualista • samotny • buntownik • tragiczny

Motyw zemsty

• Konrad Wallenrod – zdrada dla ojczyzny

obraz rosji

tyrania • okrucieństwo • zniewolenie (Dziady III, Kondad Wallenroad)

Motyw szaleństwa

wynik miłości lub cierpienia • Gustaw, Werter

Fascynacja Wschodem

egzotyka • wolność • dzika natura (Sonety krymskie, Konrad Wallenroad)

Rola poety

pośrednik między Bogiem a ludźmi

Tragizm bohaterów

konflikt wartości • brak dobrego wyboru

Romantyczna frenezja

groza • makabra • duchy (Ballady)

Obraz diabła

kusiciel • ironiczny obserwator • symbol zła

relacja bog - czlowiek

dialog • bunt • próba zrozumienia sensu cierpienia

Tragizm jednostek wybitnych

Wybitność prowadzi do samotności i cierpienia. • Konrad – niezrozumiany przez ludzi i Boga.

Motyw podróży

pielgrzymka duchowa • poszukiwanie sensu

1. Podaj datę rozpoczęcia i zakończenia epoki romantyzmu w Polsce. Do każdej daty dopisz wydarzenie historyczne.

• 1822 – wydanie „Ballad i romansów” Mickiewicza • 1863 – upadek powstania styczniowego

2. Od czego pochodzi nazwa „romantyzm” i co oznaczała dla twórców epoki.

2. Od łac. romanus, oznaczał swobodę twórczą, emocje

3. Wyjaśnij, dlaczego romantyzm był sprzeciwem wobec oświecenia.

3. Odrzucał kult rozumu, nauki i klasycznych reguł oświecenia na rzecz uczuć i wiary.

4. Opisz, czym inspirowali się twórcy romantyczni.

4. Historią, naturą, religią, średniowieczem

5. Przedstaw najważniejsze motywy typowe dla literatury romantycznej.

5. Miłość, bunt, samotność, wolność, patriotyzm, mistycyzm

6. Wyjaśnij pojęcia: prometeizm i mesjanizm. Wskaż utwory, w których się pojawiają.

6. • Prometeizm – bunt jednostki dla dobra narodu (Konrad – „Dziady III”) • Mesjanizm – naród jako Chrystus narodów („Dziady III”)

7. Wyjaśnij pojęcie werteryzmu, podaj literacki przykład i krótko go omów.

Werteryzm – nadwrażliwość, nieszczęśliwa miłość (Werter – Goethe)

8. Zdefiniuj bajronizm i omów jego najważniejsze cechy. Wskaż przykład utworu.

8. Bajronizm – bunt, samotność, tajemnica (Konrad Wallenrod)

9. Wyjaśnij znaczenie indywidualizmu romantycznego. Wskaż dwie literackie realizacje.

9. Jednostka wybitna ponad tłumem (Konrad – „Dziady III”, Kordian)

10. Przedstaw cechy bohatera romantycznego na wybranym przykładzie.

10. Bohater: samotny, uczuciowy, buntownik (Konrad – „Dziady III”)

11. Przedstaw cechy romantycznego bohatera-buntownika. Wskaż dwie literackie realizacje.

11. Bohater romantyczny-buntownik: Samotny, niezrozumiany, sprzeciwia się światu lub losowi. Utwory: „Konrad - Dziady III”, „Kordian”.

12. Wyjaśnij, na czym polegał tragizm bohaterów romantycznych. Wskaż dwie literackie realizacje.

12. Konflikt bez wyjścia (Konrad "Dziady III”, Kordian)

13. Wyjaśnij, jak romantycy ukazywali konflikt jednostki ze światem. Wskaż dwie literackie realizacje.

13. przez samotność bohatera i niezrozumienie przez innych. Utwory: „Dziady III”, „Kordian”.

14. Wyjaśnij, jak romantycy pojmowali poznanie świata oraz jaką rolę odgrywały uczucia i intuicja.

Romantycy uważali, że świat można poznać przede wszystkim przez uczucia i intuicję, a nie rozum. Emocje i wewnętrzne doświadczenie dawały prawdziwe zrozumienie rzeczywistości

15. Wyjaśnij, na czym polegał konflikt rozumu i serca w romantyzmie.

Konflikt rozumu polegał na odrzuceniu racjonalizmu na rzecz uczuć i intuicji - Romantycznosc mickiewicz

16. Wyjaśnij, w jaki sposób romantycy postrzegali rolę uczucia w życiu człowieka.

16. Uczucie jako najwyższa wartość życia

17. Scharakteryzuj romantyczne pojmowanie wolności. Wskaż dwie literackie realizacje.

17. Wolność narodowa i duchowa („Dziady III”, „Kordian”)

18. Przedstaw różne oblicza patriotyzmu romantycznego.

18. Walka, cierpienie, ofiara, mesjanizm.

20. Omów funkcję symboli narodowych w utworach romantycznych. Wskaż dwie literackie realizacje.

20. Symbole narodowe – podtrzymanie tożsamości („Pan Tadeusz”, „Dziady III”)

21. Omów znaczenie symboliki w literaturze romantycznej. Podaj konkretne przykłady symboli.

21. Symbol jako wieloznaczny znak (noc, krzyż, widzenie).

22. Przedstaw znaczenie symboliki religijnej w romantyzmie. Wskaż dwie literackie realizacje.

22. Religia jako sens cierpienia („Dziady III”, „Romantyczność...”)

23. Wyjaśnij, jak romantycy postrzegali relację między Bogiem a człowiekiem. Wskaż dwie literackie realizacje.

23. Bóg – sędzia i opiekun („Dziady III”, „Kordian”)

24. Przedstaw romantyczną wizję artysty jako jednostki wyjątkowej. Wskaż dwie literackie realizacje.

24. Artysta – prorok narodu (Konrad, poeta w „Romantyczności”)

25. Omów rolę poety i poezji w epoce romantyzmu. Wskaż dwie literackie realizacje.

Rola poety i poezji w romantyzmie: Poeta był prorokiem narodu, a poezja wyrażała uczucia Utwory: „Dziady III”, „Kordian”.

26. Wyjaśnij pojęcie frenezji romantycznej. Wskaż dwie literackie realizacje.

26. Frenezja – groza, szaleństwo („Ballady i romanse / „Dziady II”)

27. Omów motyw miłości nieszczęśliwej w literaturze romantycznej. Wskaż dwie literackie realizacje.

27 Miłość bohaterów jest często niemożliwa do spełnienia, prowadzi do cierpienia, samotności lub śmierci, „Dziady IV” (Gustaw).

28. Przedstaw romantyczne rozumienie miłości. Wskaż dwie literackie realizacje i je opisz.

28. Miłość absolutna, niszcząca (Gustaw, Werter)

29. Omów motyw śmierci w literaturze romantycznej. Wskaż dwie literackie realizacje.

29. ukazuje ją jako tajemnicę i przejście do innego świata, często związaną z cierpieniem, miłością lub walką za ojczyznę. (Dziady II, Kordian)

30. Omów motyw cierpienia jednostki wybitnej. Wskaż dwie literackie realizacje.

30. ukazuje bohatera samotnego, niezrozumianego przez społeczeństwo, który ponosi ból psychiczny w imię wielkich idei. (Kordian, Dziady III)

31. Omów motyw poświęcenia w literaturze romantycznej. Wskaż dwie literackie realizacje.

31. to oddanie siebie dla wyższych wartości, głównie ojczyzny i wolności. Bohater świadomie wybiera cierpienie lub śmierć. (Dziady III, konrad wallenroad)

32. Omów motyw zemsty w literaturze romantycznej.

32. ukazuje bohatera kierującego się silnymi emocjami i poczuciem krzywdy. (Konrad Wallenroad, Balladyna)

33. Omów motyw szaleństwa w literaturze romantycznej. Wskaż dwie literackie realizacje.

33. Szaleństwo z miłości lub idei (Gustaw, Kordian)

34. Wyjaśnij, jak romantycy ukazywali walkę dobra ze złem. Wskaż dwie literackie realizacje.

34. Romantycy ukazywali walkę dobra ze złem jako konflikt moralny i duchowy, często toczący się w duszy bohatera (Balladyna, Dziady III)

35. Opisz romantyczny obraz diabła / szatana. Wskaż konkretne utwory literackie.

35. Szatan – kusiciel („Dziady III”, „Kordian”)

36. Przedstaw rolę snów i wizji w utworach romantycznych. Wskaż dwie literackie realizacje.

36. sny i wizje.- objawienie prawdy, pokazanie przylosci (Kordian, Dziady II)

37. Wyjaśnij, czym była powieść epistolarna i jakie miała cechy. Podaj przykład.

37. Powieść listów, subiektywna („Cierpienia młodego Wertera”)

38. Omów cechy dramatu romantycznego na podstawie wybranego utworu.

38. Zerwanie z zasadami klasycznymi („Dziady”)

39. Wyjaśnij, czym jest historiozofia i jak przejawiała się w romantyzmie.

39. Historiozofia – filozofia dziejów (mesjanizm).

40. Wyjaśnij, dlaczego romantycy często sięgali do przeszłości.

40. Szukanie tożsamości i wzorców.

41. Przedstaw rolę historii w utworach romantycznych. Wskaż dwie literackie realizacje. Krótko

Historia w romantyzmie kształtuje tożsamość narodu, inspiruje bohaterów i ukazuje walkę o wolność. (Konrad Wallenroad, Dziady III)

42. Opisz romantyczną fascynację średniowieczem. Wskaż dwie literackie realizacje.

42. Średniowiecze – tajemnica („Konrad Wallenrod”, ballady)

43. Scharakteryzuj pojęcie gotycyzmu w literaturze. Wskaż dwie literackie realizacje.

Gotycyzm - Zamki, Groza, Mrok (Balladyna, Dziady II)

44. Omów wykorzystanie folkloru w literaturze romantycznej. Wskaż dwie literackie realizacje.

44. Folklor – mądrość ludu („Romantyczność”, „Dziady II”)

45. Omów znaczenie motywów ludowych w literaturze romantyzmu. Wskaż dwie literackie realizacje i je opisz.

45. Motywy ludowe – moralność („Romantyczność”)

46. Wyjaśnij, jaką rolę pełniła natura w utworach romantycznych. Wskaż dwie literackie realizacje.

W romantyzmie natura odzwierciedla emocje bohatera, (Balladyna, Dziady II)

47. Scharakteryzuj obraz natury jako przestrzeni tajemnicy i sacrum. Wskaż dwie literackie realizacje.

47. Natura jako sacrum („Sonety krymskie”, ballady)

48. Omów motyw podróży w literaturze romantycznej. Wskaż dwa przykłady.

48. Podróż – poznanie siebie („Sonety krymskie”, „Kordian”)

53. Omów, w jaki sposób romantyzm wpłynął na kształtowanie świadomości narodowej Polaków.

Romantyzm wzmacniał świadomość narodową Polaków, pokazując walkę o wolność i poświęcenie dla ojczyzny.