Potop - Henryk Sienkiewicz

Biografia autora - Henryk Sienkiewicz

Henryk Sienkiewicz (1846–1916) – polski pisarz i noblista (1905), autor powieści historycznych Quo vadis, Potop i Krzyżacy. Tworzył ku pokrzepieniu serc, ukazując dzieje Polski i wzmacniając ducha narodowego w okresie zaborów.

Geneza utworu - Potop

Geneza „Potopu” Henryka Sienkiewicza: powieść powstawała w latach 1884–1886 jako część „Trylogii”. Autor, tworząc ku pokrzepieniu serc, ukazał XVII-wieczną walkę ze Szwecją, by wzmocnić patriotyzm Polaków w okresie zaborów.

Wyjaśnienie tytułu - Potop

Tytuł nawiązuje do „potopu szwedzkiego”, czyli najazdu Szwecji na Polskę w XVII w. Symbolizuje zalew wroga niszczącego kraj, ale też ogrom nieszczęść, z których naród potrafi się podnieść dzięki wierze i patriotyzmowi.

O czym jest ta książka?

to powieść historyczna o losach Andrzeja Kmicica na tle najazdu szwedzkiego w XVII wieku. Ukazuje zdradę, walkę o ojczyznę, przemianę bohatera oraz obronę Jasnej Góry. To opowieść o patriotyzmie, honorze i odkupieniu win w czasie wojny.

Czas I miejsce akcji

Akcja toczy się w latach 1655–1657 podczas potopu szwedzkiego. Wydarzenia rozgrywają się na terenach Rzeczypospolitej, m.in. na Litwie, w Warszawie i w klasztorze na Jasnej Górze.

Bohaterowie cz. 1

1. Andrzej Kmicic porywczy szlachcic, przechodzi przemianę z awanturnika w patriotę i bohatera. 2. Oleńka Billewiczówna – ukochana Kmicica, szlachetna, wierna i religijna. 3. Janusz Radziwiłł- magnat, który zdradza ojczyznę, sprzymierzając się ze Szwedami

Bohaterowie cz. 2

4. Bogusław Radziwiłł – kuzyn Janusza, cyniczny zdrajca i intrygant. 5. Zagłoba – sprytny, dowcipny szlachcic, wierny towarzysz i patriota. 6. Wołodyjowski – odważny rycerz, mistrz szabli, symbol honoru.

Bohaterowie cz. 3

7. Skrzetuski – lojalny żołnierz i przyjaciel, reprezentuje cnoty rycerskie. 8. Kordecki – przeor Jasnej Góry, duchowy przywódca obrony klasztoru.

Plan wydarzeń cz. 1

1. Kmicic przybywa do majątku Billewiczów i poznaje Oleńkę. 2. Konflikt z okoliczną szlachtą, spalenie Wołmontowicz. 3. Kmicic przechodzi na stronę Janusza Radziwiłła, który zdradza Rzeczpospolitą. 4. Zerwanie z Radziwiłłem i początek przemiany bohatera.

Plan wydarzeń cz. 2

5. Obrona Jasnej Góry pod dowództwem Kordeckiego. 6. Kmicic walczy przeciw Szwedom, zdobywa zaufanie króla Jana Kazimierza. 7. Ostateczne zwycięstwo nad wrogiem i rehabilitacja Kmicica. 8. Pojednanie z Oleńką i nagroda za patriotyzm.

Motywy cz.1

1. Przemiana wewnętrzna – Kmicic przechodzi drogę od porywczego awanturnika do świadomego patrioty i bohatera. 2. Miłość – uczucie Kmicica do Oleńki motywuje go do poprawy i odkupienia win.

Motywy cz. 2

3. Patriotyzm – walka o ojczyznę podczas potopu szwedzkiego, obrona Jasnej Góry. 4. Zdrada – postawa Radziwiłłów ukazuje zdradę narodową i prywatne interesy ponad dobrem kraju.

Motywy cz. 3

5. Władza / władca – król Jan Kazimierz jako symbol legalnej władzy i jedności państwa. 6. Dobro i zło – wyraźny podział na bohaterów wiernych ojczyźnie i zdrajców działających przeciw niej.

Przykładowe tematy wypracowań maturalnych

1. Polskie wady narodowe w lit. 2. Portret kobiety w literaturze Polskiej 3. Przemiana wewnętrzna bohatera - omów zagadnienie na przestrzeni epok 4. Wzorce władcy i rycerza w literaturze różnych epok 5. Ku pokrzepieniu serc - literatura w służbie ojczyzny