polski

okres trwania

1-2 wojna swiatowa, 1.11.1918-1.09.1939

ideologie

komunizm faszyzm nazizm

komunizm

system spoleczno-ekonomiczny w jtorym nie istnieje wlasnosc prywatna

faszyzm

doktryna polityczna sprzeciwiajaca sie demokracji parlamentarnej, gloszaca kult panstwa

nazizm

(hitleryzm) rasistowska, antysemicka, antykomunistyczna ideologia NSDAP

glowne nurty w sztuce

ekspresjonizm, surrealizm, futuryzm, dadaizm, kubizm

surrealizm

bunt przeciwko realizmowi

futuryzm

odrzucenie przeszlosci, patrzenie w przyszlosc, fascynacja tym co nowe, odrzucenie zasad gramatyki i interpunkcji, zabawa slowem

dadaizm

negowanie wszystkiego

kubizm

najwazniejsze sa formy geometryczne

typowy poeta

wpisany w terazniejszosc, porzuca role kaplanska, eksperymentuje, poszukuje nowych tematow, wyprzedza spoleczenstwo swa mysla

typowy bohater

wspolczesny, szary czlowiek zazwyczaj chlop lub robotnik, inteligent, wobcowany, zyjacy w poczuciu zagrozenia, czlowiek w swiecie snu, marzen

egzystencjalizm

obowiazuje glownie w literaturze powojennej

freudyzm

tworca: Zygmunt freud, psychoanaliza, przezycia z dziecinstwa sa zrodlem nerwic

katastrofizm

przedstawiciel: Oswald Spengler, poczucie schylku cywilizacji, nadchodzacej zaglady, teoria smierci

behawioryzm

przedstawiciel: John Watson, aby poznac czlowieka nalezy obserwowac jego zachowanie, w literaturze bohatera orzedstawia sie w dzialaniu lecz bez ujawniania jego mysli i emocji

skamandryci

przeciestawiali sie tradycji, krytykowali mieszkancow, walczyli o wolnosc slowa, tworzyli nowa sztuke, przedstawiciele: julian tuwim, kazimierz wierzynski, jaroslaw iwaszkiewicz

awangarda krakowska

propagowano haslo 3m(miasto masa maszyna), dbanie o zwiezlosc, odrzucali dawne sposoby rymowania, przedstawiciel: julian przyboś

futurysci

przeciwstawienie sie dotychczasowym obyczajom, wprowadzanie neologizmow, wulgaryzmow, prozaizmow, celem byla prowokacja, kult nowoczesny, przedstawiciel: Bruno Jasieński

zagarysci

nawiazania do katastrofizmu i dekadentyzmu, poczucie zagrozenia, przedstawiciel: czeslaw milosz

kwadryga

poezja wspolczesna, pokazywanie biedy, warunkow zycia chlopow, przedstawiciel: K. J Gałczyński