paremie gr 1

Ab initio

nullum semper nullum – to co jest od początku nieważne, jest zawsze nieważne.

Accessio

cedit principali – przyrost przypada rzeczy głównej

Acta publica

probant se ipsa – dokumenty urzędowe świadczą same za siebie

Actor sequitur

forum rei – powód idzie za pozwanym

Actori

incumbit probatio – na powodzie spoczywa ciężar dowodu

Actus simulatus

nullius est momenti – czynność pozorna jest nieważna

Adoptio

naturam imitatur – przysposobienie naśladuję naturę

Agere non valenti

non currit praescriptio – przedawnienie nie biegnie względem tego, kto jest niezdolny do dochodzenia swych roszczeń przed sądem

Ambulatoria est

voluntas testatoris usque ad mortem – wola spadkodawcy może być zmieniona aż do śmierci

Argumenta non sunt

numeranda, sed ponderanda - dowodów nie należy liczyć, lecz je ważyć

Audiatur

et altera pars – niech będzie wysłuchana i druga strona

Bis de eadem

re agere non licet – nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie

Cogitationis

poenam nemo patitur – nikt nie ponosi kary za myślenie

Consensus

facit nuptias – o zawarciu małżeństwa decydują zgodne oświadczenia woli

Contractus ab initio

voluntatis est, ex post facto necessitatis – zawarcie kontraktu jest dobrowolne, ale wykonanie przymusowe

Da mihi

factum, dabo tibi ius – daj mi okoliczności faktyczne, a ja wskażę Ci prawo

De similibus

idem est iudicium - w podobnych sprawach powinno zapadać takie samo rozstrzygnięcie

Debet quis iuri

subiacere, ubi deliquit – podlega się prawu miejsca dokonania przestępstwa

Dies

interpellat pro homine – termin wzywa za człowieka

Dura

lex, sed lex – surowa ustawa, ale ustawa

Ei incumbit probatio

qui dicit, non qui negat – ciężar dowodu spoczywa na tym kto twierdzi, nie na tym, kto zaprzecza

Et non facere

facere est – powstrzymanie się od działania jest także działaniem

Factum executoris

factum partis – czynność przedstawiciela jest czynnością strony

Furiosi

voluntas nulla est – chory umysłowo nie ma woli; nie jest zdolny do wyrażenia woli

Genus

perire non censetur – uważa się, że gatunek nie ginie

Hereditas nihil

aliud est, quam successio in universum ius, quod defunctus habuerit – dziedziczenie jest wejściem w ogół praw i obowiązków zmarłego

Ignorantia

iuris nocet, ignorantia facti non nocet – nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi

Impossibilium nulla

obligatio est – zobowiązanie do świadczenia niemożliwego nie istnieje

In conventionibus

contrahentium voluntas potius quam verba spectanda sunt – przy zawieraniu umów uwzględnia się bardziej wolę stron niż ich słowa

In dubio

pro reo – w razie wątpliwości na korzyść pozwanego

In poenam

heres non succedit – kary spadkobierca nie dziedziczy

Iura non in singulas

personas, sed generaliter constituuntur - Prawa ustanawia się nie dla poszczególnych osób, ale dla ogółu

Iura

novit curia – sąd zna prawo

Iuris praecepta

sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere – nakazy prawa są następujące: uczciwie żyć, nie szkodzić drugiemu, oddawać każdemu co mu się należy

Ius est ars

boni et aequi – prawo jest sztuką (umiejętnością) stosowania tego co dobre i słuszne

Ius publicum privatorum

pactis mutari non potest – prawo publiczne nie może być zmieniane umowami osób prywatnych

Male nostro

iure uti non debemus – nie powinniśmy źle korzystać z przysługującego nam prawa

Manifestum

non eget probatione – to co oczywiste nie wymaga dowodu

Mater semper

certa est: pater est, quem nuptiae demonstrant – matka jest zawsze pewne, ojcem jest ten, kogo wskazuje małżeństwo

Mora

trahit periculum – zwłoka pociąga za sobą ryzyko

Nasciturus

pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur – dziecko poczęte uważa się za narodzone, ilekroć chodzi o jego korzyści

Nemo iudex

in sua causa – nikt nie może być sędzią we własnej sprawie

Nemo plus

iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet – nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa niż ma

Non omne

quod licet, honestum est – nie wszystko co dozwolone jest uczciwe

Notorium

non eget probatione - fakt powszechnie znany nie potrzebuje dowodu

Pacta

sunt servanda – umów należy dotrzymywać

Prior tempore

potior iure – pierwszy w czasie lepszy prawem

Qui dicit

de uno, negat de altero - kto twierdzi jedno, zaprzecza drugiemu

Qui iure

suo utitur, neminem laedit – kto nie przekracza przysługującego mu prawa, nie narusza praw drugiego

Quot generationes

tot gradus – ile urodzeń tyle stopni

Reformationis in peius

iudici appellato non licet – sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść zasądzonego

Sententia facit

ius (inter partes) – wyrok tworzy prawo pomiędzy stronami

Separata esse

debet possessio a proprietate – powinno się oddzielać posiadanie od własności

Species perit

ei cui debetur – rzecz indywidualnie oznaczona ginie na szkodę wierzyciela

Summum ius

summa iniuria – najwyższe prawo najwyższym bezprawiem

Superficies

solo cedit – to co znajduję się na gruncie, przypada gruntowi

Vim vi

repellere licet – siłę wolno odeprzeć siłą

Volenti non

fit iniuria – chcącemu nie dzieje się krzywda