Moja lekcja

liczba atomowa

(na dole) - liczba protonów/elektronów

liczba masowa (A)

(u góry) - liczba protonów (Z) + liczba neutronów (A-Z)

liczby kwantowa (n)

-główna, określa nimer powłoki np. 3s to n=3

liczba kwantowa (l)

-poboczna - dla s: l=0, dla p: l=1 dla d: l=2

promień atomowy

- zwieksza się w okresie,

energia jonizacji

-zwiększa się w grupie, -zmniejsza się w okresie

wiazanie kowalencyjne niespolaryzowane

E < 0,4

wiazanie kowalencyjne spolaryzowane

0,4 ≤ E < 1,7

wiązanie jonowe

E ≥ 1,7

wiazania metaliczne

charakterystyczne dla pierwiastków o niskich wartościach elektorujemności czyli dla metali

geometria czasteczek - Lp= 2

- cząsteczka liniowa

geometria czączteczek- Lp=3

-trójkąt równoboczny

geometria cząsteczek - Lp=3

- cząsteczka kątowa

geometria cząsteczek - Lp=4

- tetraedr -piramida trygonalna - czasteczka kątowa

kryształy metaliczne

zwykle wysokie temperatury topnienia, PRZEWODZĄ PRĄD ELEKTRYCZNY, np. Na, Zn, Al, Cu, Au

kryształy kowalencyjne

wysokie temperatury topnienia np. diament, grafit, fuleren, S

kryształy jonowe

wysokie temperatury topnienia, ich roztwory wodne przewodzą prąd np. NaCl, MgO, NaOH, KF

kryształy molekularne

niskie temperatury topnienia, np. CO2, I2, Kr, Ar

tlenki zasadowe np. K₂O, Na₂O CaO, MgO, (CrO, FeO, MnO - nie reagują z wodą)

reagują z kwasami tworząc sole, nie reagują z zasadami

tlenki kwasowe - np. SO₃ SO₂, CO₂, NO₂, P₄O₁₀, CrO₃, (SiO₂- nie reaguje z wodą)

reagują z zasadami towrząc sole, nie reaguja z kwasami

tlenki amfoteryczne -np.(ZnO Al₂O₃, Cr₂O₃ - nie reaguja z wodą)

reagują z zasadami i kwasami tworząc sole

tlenki obojętne -np. (NO, CO, SiO, N₂O - nie reagują z wodą)

nie reaguja ani z kwasami ani z zasadami

kwasy (mocne)

np. HCl, HBr, HI, HNO₃, H₂SO₄, HClO₄

kwasy utleniające

HNO₃ (stęż.), H₂SO₄ HClO₄

reakcja Al, Fe, Cu, Ag z HNO₃ rozc.

Al + 4HNO₃ → Al(NO₃)₃ + NO + 2H₂O itp

reakcja Al, Fe, Cu, Ag z HNO₃ stęż.

Al i Fe ulegaja pasywacji, Cu + 4HNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2NO₂ + 2H₂O

Mn2+

bezbarwny (bladoróżowy)

MnO2

brunatny osad

MnO₄²⁻

zielony

KMnO₄

fioletowy

Cu₂O

ceglastoczerwony osad

CuO

czarny osad

Cu(OH)₂

niebieski galaretowaty osad

Cr²⁺

niebieski

Cr³⁺

zielony

Cr(OH)₃

szarozielony osad

Cr₂O₇²⁻ (kwasowy)

pomarańczowy

CrO₄²⁻

żółty (zasadowy)

CrO₃

czerowny

Al(OH)₃

biały osad

AgCl

bialy serowaty osad

AgI i AgBr

żółty osad

Ag₂O

brunatnoczarny osad

Fe(OH)₃

brunatny osad

Fe(OH)₂

zielony osad

S²⁻

czarny

Br₂

brunatny

NO₂

brunatny gaz

Cl₂ i F₂

żółtozielony

Na

żółty płomień

K

fioletowy płomień

Ca

ceglasty płomień

Cr(OH)₂

ciemnobrunatny

CrO

czarny

liczba Avogadra

6,02 × 10²³ mol

wzór na mase

m= n * M

wzór na mol

n = m/M

wzór na objętość

V = M/d

równanie clapeyrona

p * V = n * R * T

calviny na stopnie C

273 K = 0 stopni np. 20 stopni = 293 K

wzór na gestość

d = m/V

ogniwa

anoda (-) - utlenienie(niższa wartość), katoda (+) - redukcja

SEM

E (katody) - E (anody)

rozdzielanie mieszaniny

przesiewanie, zastosowanie rozdzielacza, sączenie/filtracja, dekantacja(oddzielanie osadu), sublimacja i resublimacja(rozdzielanie i oczyszczanie subst.), elektroforeza, krystyaflizacja, destylacja(ofparowyeanie),

wzor na stezenie molowe

Cm= n/V

wzor na mase substancji

ms= n*M

wzor na mase roztworu

mr= V* d

kwas brönsteda

oddaje proton

zasada brönsteda

przyjmuje proton

wzor na stopien dysocjacji

α = n_zdysocjowane / n_początkowe

wzor na stopien dysocjacji slabego kwasu

α = [H⁺]/ C (stezenie kwasu)

wzor na stezenie [H⁺]

[H⁺] = α · c₀

wzor na stopien dyspcjacji slabej zasady

α = [OH⁻]/ C (stezenie zasady)

wzor na stezenie [OH⁻]

[OH⁻] = α · c₀

prawo rozcienczen Ostwalda

K = (α² · c₀) / (1 − α)

Jeśli α ≤ 5% (czyli 0,05) lub c₀ / K ≥ 400

K ≈ α² · c₀

wzor na iloczyn jonowy wody

K_w = [H⁺] · [OH⁻] K_w = 10⁻¹⁴

wzor na pH i pOH

pH = -log [H⁺] pOH = -log [OH⁻]

pKw

pH + pOH = 14

wzor na entalpie

ΔH = ΣH_produktów − ΣH_substratów

egzotermiczna

ΔH < 0 (przekazuje cieplo do otoczenia, H_prod. < H_subst.

endotermiczna

ΔH > 0 (pobiera ciepło z otoczenia, H_prod.>H_subs.

wzor na szybkosc rekacji

v = ΔC[P] / Δt v = - (ΔC[S] / Δt)

reguła van't Hoffa

v2 / v1 = γ^((T2 − T1)/10) gdzie: v₁, v₂ – szybkości reakcji w temperaturach T₁ i T₂, γ – współczynnik temperaturowy (zwykle 2–4)

rownanie kinetyczne

v = k · [A]^m · [B]^n

rekacja egzotermiczna - reguła przekory - temperatury

spadek temp. - wydajność się zwiększa (przesunięcie w prawo), wzrost temp. - wydajność się zmniejsza (w lewo)

reakcja endotermiczna -r. przekory- temperatura

spadek temp. - wydajność się zmniejsza (w lewo), wzrost temp.- wydajność się zwiększa (w prawo)

reguła przekory - zmiana stężeń subs. i prod.

dodanie sub. i usunięcie prod. - wydajność wzrasta (w prawo), usunięcie sub. i dodanie produktu - wydajność maleje (w lewo)

zmiana ciśnienia - reguła przekory 2mol > 1 mol

2 mole gazów > 1 mola gazu (zwiekszenie obje., obnizenie ciśnienia - wydajność maleje (w lewo)), zmniejszenie obj. i podwyz. ciśnienia (wydajnosc rosnie (w prawo)

zmiana ciśnienia r. przekory - 2 mol gazow< 3 mol gazow

zmniejszenie obj. i podwy. cisnienia (wydajnosc maleje(w lewo), zwiekszenie obj. i obniz. ciśnienia (wydajnosc rosnie(w prawo)

wzor ogolny alkanow

CₙH₂ₙ₊₂

wzor ogolny cykloalkanow

CₙH₂ₙ

wzor ogolny alkenow

CₙH₂ₙ

wzor ogolny alkinow

CₙH₂ₙ₋₂

izomeria cis- trans

cis na tej samej wysokosci trans na przeciwko

fenol

3xF (fenol, fioletowy, FeCl₃)

alkohole i fenol

alkohole nie dysocjuja i maja odczyn obojetny, fenol dysocjuja i ma odczyn kwasowy

wzor kwasu stearynowego

C₁₇H₃₅COOH (nasycony)

wzor kwasu palmitynowego

C₁₅H₃₁COOH (nasycony)

wzor kwasu oleinowego

C₁₇H₃₃COOH (nienasycony -w. podwojne)

wzor glukozy

C₆H₁₂O₆

wzor fruktozy

C₆H₁₂O₆

sacharoza

glukoza + fruktoza

maltoza

glukoza + glukoza

laktoza

glukoza + galaktoza (C₁₂H₂₂O₁₁ - dla sacharozy, maltozy i laktozy)