| Domanda | Risposta | |||
|---|---|---|---|---|
|
De iure
|
według prawa
|
|||
|
De facto
|
faktycznie
|
|||
|
Ipso iure
|
z mocy samego prawa
|
|||
|
Ipse
|
ten właśnie
|
|||
|
Ex iure
|
z mocy prawa
|
|||
|
Pleno iure
|
pełnoprawny
|
|||
|
Executio iuris non habet iniuriam
|
wykonywanie prawa nie stanowi bezprawia
|
|||
|
Summum ius summa iniuria
|
najwyższe prawo jest najwyższym bezprawiem
|
|||
|
Nudum ius
|
gołe prawo
|
|||
|
Ius infinitum
|
prawo nieograniczone
|
|||
|
Ius personalissimum
|
prawo ściśle związane z osobą
|
|||
|
Ius cogens
|
prawo bezwzględnie wiążące
|
|||
|
Ius dispositivum
|
prawo względnie wiążące
|
|||
|
Stricto iure
|
ściśle według prawa
|
|||
|
Sensu stricto
|
w ścisłym sensie
|
|||
|
Sensu largo
|
w szerokim sensie
|
|||
|
Ignorantia iuris nocet
|
nieznajomość prawa szkodzi
|
|||
|
Iura novit curia
|
sąd zna prawo
|
|||
|
Nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet
|
nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw niż sam posiada
|
|||
|
Universitas iuris
|
zbiór praw
|
|||
|
Sententia facit ius
|
wyrok tworzy prawo
|
|||
|
Lex
|
ustawa
|
|||
|
Ex lege
|
z mocy ustawy
|
|||
|
Iuxta legem
|
według ustawy
|
|||
|
secundum legem
|
zgodnie z ustawą
|
|||
|
Verba legis
|
treść ustawy
|
|||
|
Sensum non verba spectamus
|
patrzymy na sens, a nie na słowa
|
|||
|
Contra legem
|
wbrew ustawie
|
|||
|
In fraudem legis
|
w celu obejścia ustawy
|
|||
|
Ignorantia legis neminem excusat
|
nieznajomość ustawy nikogo nie usprawiedliwia
|
|||
|
De lege lata
|
według ustawy uchwalonej
|
|||
|
De lege ferenda
|
według ustawy przyszłej
|
|||
|
Ratio legis
|
uzasadnienie ustawy
|
|||
|
Ubi eadem legis ratio, ibi eadem legis dispositio
|
gdzie jest takie samo uzasadnienie ustawy, tam ta sama dyspozycja ustawy
|
|||
|
Cessante ratione legis cessat et lex ipsa
|
kiedy ustaje uzasadnienie ustawy, wygasa i sama ustawa
|
|||
|
Dormiunt aliquando leges, numquam moriuntur
|
ustawy czasami śpią, ale nigdy nie umierają
|
|||
|
Lex retro non agit
|
ustawa nie działa wstecz
|
|||
|
Lex severior retro non agit
|
ustawa surowsza nie działa wstecz
|
|||
|
Lex mitior retro agit
|
ustawa łagodniejsza działa wstecz
|
|||
|
Lex prospicit, non respicit
|
ustawa patrzy w przód, nie patrzy wstecz
|
|||
|
Lex lege tollitur
|
ustawa jest uchylana przez ustawę
|
|||
|
Lex posterior derogat legi priori
|
ustawa późniejsza uchyla ustawę wcześniejszą
|
|||
|
Lex posterior generalis non derogat legi priori speciali
|
ustawa późniejsza ogólna nie uchyla ustawy wcześniejszej szczególnej
|
|||
|
Lex primaria derogat legi subsidariae
|
ustawa podstawowa uchyla ustawę pomocniczą
|
|||
|
Lex commisoria
|
zastrzeżenie prawa odstąpienia od umowy, w razie jej niewykonania w terminie
|
|||
|
Negotium
|
czynność
|
|||
|
Negotiorum gestio
|
prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia
|
|||
|
Negotium claudicans
|
czynność prawna niezupełna
|
|||
|
Negotium nullum
|
czynność prawna nieważna
|
|||
|
Matrimonium non existens
|
małżeństwo nieistniejące
|
|||
|
Esentialia negotii
|
elementy przedmiotowo istotne
|
|||
|
Naturalia negotii
|
elementy przedmiotowo nieistotne
|
|||
|
Accidentalia negotii
|
elementy podmiotowo istotne
|
|||
|
Inter vivos
|
Między żyjącymi
|
|||
|
Mortis causa
|
na wypadek śmierci
|
|||
|
Ad sollemnitatem
|
do ważności
|
|||
|
Ad probationem
|
dla celów dowodowych
|
|||
|
Ad eventum
|
dla wywołania określonych skutków
|
|||
|
Pactum de forma
|
zastrzeżenie formy szczególnej
|
|||
|
Dies
|
termin
|
|||
|
Dies a quo
|
termin początkowy
|
|||
|
Dies ad quem
|
termin końcowy
|
|||
|
Tempus
|
termin
|
|||
|
Tempus continuum
|
czas ciągły
|
|||
|
Tempus utile
|
czas użyteczny
|
|||
|
Computatio civilis
|
określenie terminu od jednej jednostki do drugiej
|
|||
|
Computatio naturalis
|
określanie terminu od jednego zdarzenia do drugiego
|
|||
|
Prior tempore potior iure
|
kto pierwszy w czasie, ten lepszy w prawie
|
|||
|
Tempus scientiae
|
dzień powzięcia wiadomości
|
|||
|
Tempus facti
|
dzień zdarzenia
|
|||
|
Ex tunc
|
od wtedy
|
|||
|
Ex nunc
|
od teraz
|
|||
|
Ex ante
|
z góry
|
|||
|
Ex post
|
po fakcie
|
|||
|
Condicio
|
warunek
|
|||
|
Condicio sine qua non
|
warunek konieczny
|
|||
|
Sub condicione
|
pod warunkiem
|
|||
|
Pendente condicione
|
przy warunku wiszącym czas pomiędzy dodaniem warunku a jego ziszczeniem się
|
|||
|
Condicio suspensiva
|
warunek zawieszający
|
|||
|
Condicio rosolutiva
|
warunek rozwiązujący
|
|||
|
Condicio potestativa
|
warunek zależny od woli osoby, której dotyczy
|
|||
|
Condicio casualis
|
warunek zależny od przypadku
|
|||
|
Preasumptio
|
domniemanie
|
|||
|
Preasumptio facti
|
domniemanie faktyczne
|
|||
|
Preasumptio iuris
|
domniemanie prawne
|
|||
|
Pater est quem nuptiae demonstarnt
|
ojcem jest ten, na którego wskazuje małżeństwo
|
|||
|
Bona fides
|
dobra wiara
|
|||
|
Mala fides
|
zła wiara
|
|||
|
Mala fides superveniens nocet
|
Późniejsza zła wiara szkodzi
|
|||
|
Mala fides superveniens non nocet
|
Późniejsza zła wiara nie szkodzi
|
|||