Moja lekcja

cecha adaptacyjna budowy igły sosny, która pozwala roślinie przetrwać zimową suszę.

głęboko osadzone szparki gruba warstwa kutykuli grubościenne komórki skórki

Jaka jest główna funkcja żywicy w igłach sosny?

ochrona przed patogenami i roślinożercami

Wyjaśnij, na czym polega następująca adaptacja: Zapylone kwiaty dwulistnika muszego mają zapach taki jak zapłodnione samice błonkówek.

Samce omijają takie kwiaty, co umożliwia ochronę zapylonych już kwiatów przed uszkodzeniem przez owada na nich siadającego.

Uzasadnij, że usuwanie krzewów i drzew ze stanowisk występowania dwulistnika muszego prowadzi do zwiększenia liczebności populacji tego gatunku.

Usuwanie drzew i krzewów ze stanowisk dwulistnika powoduje, że to stanowisko jest lepiej nasłonecznione, a ten gatunek storczyka jest gatunkiem światłożądnym.

Transport jonów z roztworu glebowego do komórek korzenia odbywa się

z udziałem białek przenośnikowych, ponieważ jony muszą przejść przez błony komórkowe, a we wnętrzu komórek jest niższy potencjał wody niż w roztworze glebowym.

Podaj jedną cechę fizjologiczną i jedną cechę anatomiczną parolista krzaczastego stanowiące adaptacje do niedoboru wody oraz wyjaśnij, na czym polega każda z tych adaptacji.

Cecha fizjologiczna: Zrzucanie blaszek liściowych w okresie suchym, co ogranicza transpirację podczas suchego i upalnego okresu. Cecha anatomiczna: Mięsiste blaszki i ogonki liściowe świadczą o możliwości gromadzenia w nich wody.

Możliwość wytwarzania ziaren pyłku Możliwość wytwarzania owoców 1 osobniki żeńskie 2 osobniki obupłciowe

1N T 2 TT

Kwitnieniu towarzyszy wyraźne podwyższenie temperatury kwiatostanu i cykliczne uwalnianie fal zapachowych, zsynchronizowane z impulsami ciepła. wydzielanie ciepła podczas kwitnienia ma znaczenie dla zapylania dziwidła olbrzymiego?

Dzięki ciepłu łatwiej rozprzestrzenia się zapach przyciągający zapylaczy.

Podaj nazwy tkanek roślinnych oznaczonych na mikrofotografii cyframi 1 i 2

1miękisz asymilacyjny / miękisz palisadowy / 2 drewno / ksylem / tkanka przewodząca

Wyjaśnij, w jaki sposób parowanie wody przez aparaty szparkowe liścia przyczynia się do transportu wody w łodydze.

Transpiracja szparkowa prowadzi do osmotycznego napływu wody z wiązek przewodzących liścia do miękiszu asymilacyjnego. W ten sposób tworzy się w drewnie podciśnienie zasysające wodę z łodygi do liści.

czy w kiełkujących ziarniakach pszenicy znajduje się aktywna amylaza.

Brak zmiany zabarwienia na kolor niebieskogranatowy w miejscach, gdzie znajdowały się ziarniaki, wskazuje na brak skrobi, a to oznacza, że została ona rozłożona (do maltozy) przez amylazę.

Do kiełkowania nasion jest niezbędna obecność tlenu. P czy F

p

Określ, czy brzoza brodawkowata jest rośliną jednopienną, czy – dwupienną. Odpowiedź uzasadnij.

Brzoza brodawkowata jest rośliną jednopienną, ponieważ na jednym drzewie występują zarówno kwiatostany męskie, jak i żeńskie.

Łagiewka pyłkowa wnika do zalążka i przenosi do woreczka zalążkowego komórki plemnikowe, które powstały w ziarnie pyłku na drodze (mitozy / mejozy).

mitozy

1 zkomórek plemnikowych łączy się z komórką jajowąco prowadzi do powstania zygoty i do rozwoju zarodka. 2 komórka plemnikowa łączy się z (komórką centralną jedną z synergid) w ten sposób powstaje triploidalna tkanka odżywcza w postaci (bielma / obielma).

komórką centralną, bielma

wykaż, że dojrzały sporofit bezlistu pozyskuje związki organiczne niezależnie od gametofitu, z którego wyrasta.

Sporofit bezlistu zawiera chlorofil, a więc samodzielnie wytwarza związki na drodze fotosyntezy

Określ, czy gametofit bezlistu jest rośliną jednopienną, czy – dwupienną. Odpowiedź uzasadnij.

Bezlist zwyczajny jest rośliną dwupienną, ponieważ występują gametofity męskie i gametofity żeńskie.

Gametofity męskie mchów są (haploidalne / diploidalne) i wytwarzają plemniki zapładniające komórki jajowe, wytworzone w rodni gametofitu żeńskiego. Z zygoty rozwija się sporofit, wytwarzający w zarodni (identyczne / różne) genetycznie zarodniki.

haploidalne, różne

Rozpoznaj na powyższej ilustracji gametofit mchu oraz gametofit paproci – wpisz w odpowiednie miejsca oznaczenia literowe wybrane spośród A–B oraz C–D. Gametofit mchu: Gametofit paproci:

Gametofit mchu: B Gametofit paproci: D

Która ze struktur oznaczonych na schemacie to bielmo? Wpisz w wyznaczone miejsce odpowiednią literę (A–D). Oznaczenie bielma:

b

Wykaż związek budowy owocu czereśni ze sposobem rozprzestrzeniania się tej rośliny w środowisku naturalnym.

Mięsiste owoce czereśni są endozoochoryczne – są zjadane przez ptaki, wydalające pestki wraz z odchodami.

Czereśnia należy do grupy roślin (nagonasiennych / okrytonasiennych). Owoce czereśni to (jagody / pestkowce), charakteryzujące się częściowo zdrewniałą owocnią. Woski obecne na powierzchni skórki (zwiększają / ograniczają) parowanie wody zawartej w owocu.

okrytonasienne pestkowce ograniczają

Podaj nazwę oraz określ funkcję tej struktury siewki buka zwyczajnego, którą oznaczono literą X na zdjęciu. Nazwa: Funkcja:

Nazwa: liścienie / liście zarodkowe / liścień / liść zarodkowy Funkcja: przeprowadzanie fotosyntezy / asymilacyjna / gromadzenie substancji zapasowych / zapasowa / odżywianie siewki / odżywcza

Wyjaśnij, w jaki sposób rzucanie cienia przez krzewy A. dumosa wpływa pozytywnie na przyrost biomasy roślin jednorocznych w warunkach suszy. W odpowiedzi uwzględnij bilans wodny roślin.

Zacienienie podłoża pozwoliło na utrzymanie wody w glebie, a więc rośliny jednoroczne zachowały dodatni bilans wodny, co umożliwiło prowadzenie fotosyntezy. Dodatkowo zacienienie rośliny obniża temperaturę jej liści i ogranicza w ten sposób fotooddychanie

Podaj nazwy elementów okwiatu goryczki wiosennej oznaczonych na rysunku literami A i B.

a korona / płatek (korony) / płatki (korony) / działki korony b kielich / działka kielicha / działki kielicha

Goryczka wiosenna należy do (nagonasiennych / okrytonasiennych). W przemianie pokoleń goryczki wiosennej pokoleniem dominującym jest (gametofit / sporofit).

okrytonasienne sporofit

Wykaż, że produkcja barwnika w kwiatach jest korzystna dla goryczki wiosennej mimo kosztów energetycznych, związanych z syntezą tego barwnika.

Goryczka rośnie w górach, gdzie brakuje zapylaczy. Dostępność pyłku jest czynnikiem ograniczającym sukces reprodukcyjny rośliny, dlatego goryczka inwestuje zasoby w intensywnie wybarwione kwiaty zwiększające szanse na przywabienie owadów

Wykaż związek między budową gametofitów mchów a funkcją retencyjną mchów w środowisku

U mchów występują liczne mikroskopijne przestrzenie, w których może gromadzić się woda, np. pomiędzy szeregami komórek asymilacyjnych na powierzchni listków.

Podaj numery gatunków należących do mchów.

3 i 4

Przedstaw, na czym polega adaptacja w postaci zrzucania liści przed zimą u drzew liściastych klimatu umiarkowanego. W odpowiedzi uwzględnij dostępność wody dla tych roślin w okresie zimowym oraz rolę liści w gospodarce wodnej roślin.

Ta adaptacja polega na ograniczeniu transpiracji przez liście. W zimie dostępność wody jest niska i roślina nie byłaby w stanie pobrać przez korzenie tyle wody, ile traciłaby przez transpirację.

sformułuj wniosek na temat wpływu auksyn produkowanych przez młode liście na rozwój strefy odcinającej liści jabłoni.

Auksyny syntetyzowane przez młode liście jabłoni hamują rozwój strefy odcinające

Określ, jaka zależność – mutualizm czy komensalizm – występuje między bakteriami z rodzaju Rhizobium a roślinami bobowatymi.

Jest to mutualizm, ponieważ bakterie otrzymują produkty fotosyntezy od rośliny, a rośliny mają łatwiejszy dostęp do związków azotowych. Jest to więc zależność obustronnie korzystna.

co robi ureaza

Ureaza katalizuje rozkład mocznika dostarczanego jako nawóz do jonów amonowych, które są łatwiej przyswajalne dla roślin.

podaj po jednym przykładzie charakterystycznej cechy kotewki orzecha wodnego, na podstawie której można ją zaklasyfikować do roślin: okrytonasiennych – dwuliściennych –

1. okrytonasiennych: wytwarza kwiaty z okwiatem w kwiatach obecny jest słupek wytwarza owoce 2. dwuliściennych: kwiat ma zróżnicowany okwiat okwiat zróżnicowany na kielich i koronę kwiaty są czterokrotne liście mają nerwację pierzastą

dwie cechy budowy anatomicznej liścia pływającego kotewki stanowiące przystosowanie do życia w środowisku wodnym i podaj, na czym polega każde z tych przystosowań.

Obecność w ogonkach liściowych komór powietrznych, zwiększających wyporność rośliny. Obecność aparatów szparkowych w liściach pływających tylko w skórce górnej umożliwia wymianę gazową z atmosferą, bez zalewania tkanki przewietrzającej

Wyjaśnij, dlaczego masowy rozwój kotewki orzecha wodnego w zbiorniku wodnym może być przyczyną spadku zawartości tlenu w wodzie.

Kotewka jest rośliną jednoroczną – jej pędy obumierają każdego roku, a ich mikrobiologiczny rozkład zużywa duże ilości tlenu, ponieważ biomasa kotewki jest bardzo duża.

Wytwarzanie olejków gorczycznych jest przystosowaniem 1. do konkurencji z innymi gatunkami roślin. P F 2. do ochrony przed roślinożercami. P F

PP

wpisz liczbę chromosomów znajdujących się w komórkach podanych struktur owocu gorczycy. Liczba chromosomów w komórkach somatycznych gorczycy wynosi 2n = 24.

24 24 36

Określ znaczenie adaptacyjne spadku zagęszczenia aparatów szparkowych w skórce S. persica, następującego wraz ze wzrostem stężenia NaCl w środowisku.

Zmniejszone zagęszczenie aparatów szparkowych ogranicza parowanie z powierzchni liści w warunkach suszy fizjologicznej. Kiedy w podłożu jest duże stężenie soli, roślina ma utrudnione pobieranie wody z podłoża, a więc ogranicza jej transpirację.

Duże stężenie soli w glebie zwiększa siły osmotyczne utrzymujące wodę w roztworze glebowym. Pobieranie wody przez roślinę jest wtedy warunkowane przez (zmniejszenie / zwiększenie) potencjału wody w komórkach pobierających wodę, l

zmniejszeniu

aby gradient potencjału wody pozwalał na przepływ wody z roztworu glebowego do komórki. Jest to możliwe dzięki (zmniejszeniu / zwiększeniu) stężenia jonów soli w soku komórkowym.

zwiększeniu

Dopasuj odpowiednie nazwy elementów anatomicznych korzenia,

A. 4. (ryzoderma) B. 3. (kora pierwotna) C. 1. (endoderma) D. 5. (ksylem)

Podaj nazwę strefy korzeniowej przedstawionej na rysunku. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednej cechy budowy charakterystycznej dla tej strefy. Nazwa strefy korzeniowej: Uzasadnienie:

strefa włośnikowa – widoczne są włośniki

Na podstawie rysunku określ jedną różnicę między transportem symplastycznym i apoplastycznym. W swojej odpowiedzi odwołaj się do obu dróg transportu wody.

Transport symplastowy (symplastyczny) zachodzi przez cytoplazmę komórek, a apoplastowy (apoplastyczny) – przez ich ściany komórkowe.

Wybierz spośród A–D zestaw, w którym poprawnie określono rodzaj oraz miejsce zachodzenia podziału komórkowego prowadzącego do segregacji chromosomów płci u lepnicy białej.

a

Podaj po jednym argumencie za tym, że samozapylenie może być dla rośliny procesem: korzystnym –

Argument za Samozapylenie zwiększa szansę na zapylenie kwiatów Umożliwia zapylenie, a dzięki temu – rozmnażanie się roślin, gdy z różnych przyczyn nie może dojść do zapylenia krzyżowego, np. nie ma zwierząt będących zapylaczami.

Podaj po jednym argumencie za tym, że samozapylenie może być dla rośliny procesem: nie korzystnym –

2. Argument za proces niekorzystny: Samozapylenie ogranicza rekombinację genetyczną. W przypadku samozapylenia potomstwo ma mniejszą różnorodność genetyczną niż w przypadku zapylenia krzyżowego, co może obniżać jego dostosowanie.

Podaj przykład mechanizmu ograniczającego samozapylenie u roślin okrytozalążkowych mających obupłciowe kwiaty.

przedprątność / dojrzewanie w różnym czasie pręcików i słupków w kwiecie przedsłupność / wcześniejsze dojrzewanie słupków niż pręcików

Wyjaśnij znaczenie trawienia skrobi w bielmie dla reakcji anabolicznych zachodzących w kiełkujących nasionach jęczmienia.

Z rozkładu skrobi powstają cukry proste, które są substratem reakcji katabolicznych, dzięki którym powstaje ATP, niezbędny do reakcji anabolicznych zachodzących w rozwijającej się siewce.

1. Nasiona roślin okrytonasiennych mogą być roznoszone przez zwierzęta. P F 2. Nasiona niektórych gatunków roślin okrytonasiennych są przystosowane do roznoszenia przez wiatr. P F 3. Nasiona roślin okrytonasiennych mogą być roznoszone razem z owocami. P F

PPP

Przy jakiej wartości potencjału wody w atmosferze transpiracja w przedstawionej roślinie będzie zachodzić najwolniej? Zaznacz odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij odpowiedź. –10 MPa –20 MPa –60 MPa –100 MPa Uzasadnienie:

A, ponieważ przy tej wartości wilgotność powietrza jest najwyższa

1. Utrzymanie siły ssącej liści wymaga nakładu energii pochodzącej z przemian metabolicznych. 2. Spadek wilgotności powietrza prowadzi do zwiększenia intensywności transpiracji.3. Duże zasolenie roztworu glebowego jest przyczyną tzw. suszy fizjologicznej.

FPP

Wyjaśnij, dlaczego pasemka Caspary’ego stanowią barierę dla przepływu wody z kory pierwotnej do walca osiowego. W odpowiedzi odnieś się do budowy i właściwości ściany komórkowej komórek śródskórni.

Pasemka są zbudowane z nieprzepuszczalnej dla wody ligniny i są usytuowane poprzecznie do kierunku przepływu wody.

Na schemacie kanał apoplastyczny zaznaczono (literą A / literą B). Pasemka Caspary’ego blokują transport wody szlakiem (apoplastycznym / symplastycznym).

literą B).apoplastycznym /

1. Aktywny transport jonów z miękiszu walca osiowego do komórek naczyń jest przyczyną transportu wody w tym samym kierunku. P F 2. 3. Cząsteczki wody przemieszczają się w górę naczyniami dzięki współdziałaniu siły kohezji i siły ssącej transpiracji.

pp

. Podczas przepływu wody z komórek miękiszu walca osiowego do naczyń potencjał wody w komórkach miękiszu jest niższy niż w naczyniach. P F

F