Moja lekcja

średniowiecze - ramy czasowe

476r.(966r w Polsce) - 1492r.

teocentryzm

swiatopoglad stawiajacy Boga w centrum wszystkiego, cel i sens istnienia

Hierarchiczność

Caly byt jest uporzadkowany na drabinie, jest uporzadkowany

Uniwersalizm

idea jednolitosci epoki średniowiecza przez jezyk, wiare, model panstwa i system edukacji

idea pośrednictwa

oddalone elementy struktury bytu potrzebuja posrednikow do porozumienia

Augustynizm

filozofia, ktora umieszcza Boga w centrum swiata, glosi ze czlowiek jest podzielony na 2 czesci - Bogiem a pokusami ziemskimi

Mistycyzm

filozofia ktora dazy do spotkania sie z bogiem i uznaje cel zycia za bezposrednje doswiadczenje Boga

Tomizm

Nawiązywał do idei Arystotelesa, drabiny bytow oraz istoty ludzkiej jako ciało- materie, I dusze- forme. Boga poznajemy dzieki logice(scholastyce)

Franciszkanizm

filozofia radosnej wiary i chwale Boga za nasze stworzenie. Propaguje zycje z pokorą, w harmoni z natura oraz braterstwo I wspolne zycie, poniewaz wszystko jest stworzeniem Boga

wzorce świetych w sredniowieczu

Świety asceta lub swiety zyjacy wedlug wzorow franciszkanskich

wzorzec rycerza w sredniowieczu

stworzony do walki w imie Boga, wladcy I ojczyzny. Jest gleboko wierzacy, odda swoje zycie w imie Boga lub władcy. Cechuje go odwaga, honor i bogobojnosc

wzorzec wladcy w sredniowieczu

Jest nastepcom Boga na ziemi, ma na celu dobro ojczyzny i poddanych. Ceni honor i wiernosc poddanych, jest madry, rozwazny I sprawiedliwy, ponadto ma kontakt z Bogiem.

ad maiorem Dei gloriam

ku wiekszej chwale Bożej, haslo wedlug ktorego uwazano ze celem czlowieka jest zwiekszenie Bożej chwaly. Sztuke I budynki tworzono dla Boga, wiec zachowywani anonimowosc(podpisanie sie to pycha)

roznica miedzy symbolem a alegoria

alegoria ma jedno znaczenie a symbol wiele

apokryf

tekst rozwijajacy watki nieujete w Bibli

hagiografia

biografia swietego

memento mori

pamietaj o smierci, przypomnienie ze kazdy kiedys zginie,

moralitet

ukazuje droge wyboru bohatera miedzy dobrem a zlem, prowadzaca do zbawienia albo potepienia

pieśń o czynach

chanson de geste, przedstawia wzorzec osobowy rycerza oraz jego dokonania i wladcy

lit. parenetyczna

propaguje wzory zachowan

scholastyka

nauka łaczaca rozum I wiare(religie)

danse macabre

taniec smierci, motyw przedstawiajacy smierc jako osobe, ktora pociaga za soba do tanca

vanitas

marnosc, znikomosc i bezwartosciowosc rzeczy I spraw ludzkich ktore jest spowodowane przemijalnoscia zycia

motyw Deesis

jest w Bogurodzicy, przedstawia matke boską wraz z janem chrzcicielem jako posrednikow miedzy ludzmi a Chrystusem ktory stoi po ich srodku

motyw Stabat Mater Dolorosa

motyw Stałej Matki Boleściwej(jest w Lamencie Swietokrzyskim), przedstawia cierpienie Maryi stojacej pod krzyzem, ktora patrzy na smierc Jezusa, jego syna

cynizm

Diogenes z Synopy - prawdziwy cel zycia to cnota, wszystko inne to orzeszkoda, wiec przyjeto ze prawdziwa cnota to doskonala obojetnosc, zyc trzeba wobec natury I ze spoleczenstwo nie istnieje, tylko jednostki

Stoicyzm

Szczescie to madrosc, ktora osiaga sie za pomoca dyscypliny, moralnosci I stanu spokoju, niezaleznie od zewn. warunkow. Emocje I stan zycia trzeba zaakceptowac.

sceptycyzm

Szkola watpienia, opiera sie na zasadzie ze kazdy sad mozna zakwestionowac, uwazali jednak ze trzeba miec jakieś prawdy zyciowe. Nigdy nie mozna twierdzic ze wie sie wszystko o pewnej rzeczy

Epikureizm

Uznaje szczescie i radosc jako najwyzsze dobro I ze zycie szczesliwe to zycie gdzie suma radosci jest wieksza niz suma cierpienia. Powinno sie jednak rozwazac czy to co robimy przyniesie nam wiecej szczescia czy cierpienia. Cnota - narzedzie do kontroli.

Hedonizm

Rozkosz to cel zycia i motyw ludzkiego postepowania

Sokrates

cnota jest najwazniejsza, inaczej jest to odwaga rozum I opanowanie. Byl mistrzem dyskusji I stworzyl slowa: "Wiem, że nic nie wiem".

Platon

dualizm spirytualistyczny, rzeczywistość to odbicie bytow idealnych, lepsza jest dusza bo jest niesmjertelna, jest autorem Państwa oraz tworcom idealizmu

Arystoteles

Idea zlotego srodka, dualizm materialistyczny, byt to materia I forma a szczęście to rozum

mitologia

zbiór mitow danej spolecznosci

mit

opowiesc przekazywana ustnie, majaca wyjasniac niezrozumiale I tajemnicze zjawiska.

archetyp

wzor ludzkich postaw i zachowan w spoleczenstwie

topos

staly motyw

sacrum I profanum

swietosc I zwykłość (3 I 4)

katharsis

oczyszczenie po wzbudzeniu uczuc litosci I trwogi

tragizm

konflikt rownorzednych wartosci

Renesans okres

europa - xvi wiek - lata 30 xvii wieku. (poczatek w Polsce). Włochy - xiv do xvi wieku

antropocentryzm

czlowiek jest w centrum wszechswiata, jest centrum zainteresowania w nauce, filozofii i sztuce oraz literaturze.

reformacja

ruch na celu majacy zmiane I reforme kosciola - jego praktyk I doktryny

humanizm

filozofia dbajaca o potrzeby, godnosc, szczescie I swobode rozwoju

irenizm

dazy do przywrocenia jednosci miedzy roznymi odlamami wyznaniowymi

soli deo Gloria

chwala tylko bogu

Kalwinizm

nazwa pochodzi od Jana Kalwina, wedle ktorego ludzie od chwili urodzenia sa przeznaczeni przez Boga albo na zbawienie albo na potepienie

Neoplatonizm

traktuje swiat jako hierarchie bytow ktore wylaniaja sie z absolutelu (bytu doskonalego). Podstawami (hipostazami) sa swiat: ducha, duszy i materii

Erazm z Rotterdamu

przed. filozofii renesansowej, twierdzil ze czlowiek z natury jest dobry, a zlo czyni jedynie z niewiedzy ktora jest najwieksza przeszkoda do szczescia calej ludzkosci. Uwazal ze przed. roznych wyznan chrzescijanskich powinni zyc ze soba w zgodzie

Niccolo Machiavelli

filozof z Florencji, twierdzil ze natura czlowieka jest zla, sklonna do klamstwa I okrucienstwa. Autor slow " Cel uswieca srodki". Uwazal ze wladca powinien rzadzic strachem I jest uprawniony do czynienia zla

tren

w antyku powstawal po smierci wielkiej, slawnej postaci. U kochanowskiego poswiecony byl on jego zmarlej corce.

Fraszka

krotki utwor o zartobliwej tresci.

Makiawelizm

doktryna polityczna Machiavellego. Maria wartosci dzialan politycznych jest skutecznosc, a wiec dzialania uswiecaja srodki. Polityka jest oddzielona od etyki

Utopia

utwor literacki, przedstawia program idealnego ustroju, zapewniajacy dobrobyt i szczescie

barok ramy epoki

wlochy - polowa xvi wieku do xviii, europa - xvii wiek do xviii

paradoks

sformulowanie wewnetrznie sprzeczne, ale zawierajace jakas prawde

kontrreformacja

ruch w łonie kosciola katolickiego majacy na celu odnowienie I wzmocnienje go po reformacji, zwiqzany z przesladowaniami I wojnami religijnymi

sarmatyzm

ideologia polskiej szlachty, cechowala sie wystawnym zyciem, patriotyzmem, uznaniem wlasnej wartosci I wyzszosci polski nad innymi naridami, teatralizacja zycia I idea o poswieceniu sie dla narodu

Kartezjusz

francuski filozof, matematyk. Przedstawia mysl racjonalizmu I uznaje pewnosc wlasnego myslenia za podstawe wiedzy, Szukal odpowiedzi na to jakie sa wlasciwosci Boga, duszy I ciala

Blaise Pascal

Filozof, glosil zasade rozdzialu miedzy rozumem I wiara. Twierdzil, ze teologia istnieje poza nauka I nie przynosi postepu bo nie dopuszcza rozumowania. Czlowiek nie moze pojac nieskonczonosci I rozumowo dowiesc istnienia Boga lub nieistnienja.

cogito ergo sum

mysle wiec jestem

zaklad Pascala

filozoficzny argument, wedlug ktorego lepiej wierzyc w Boga niz nie wierzyc(nic nie stracisz I mozesz wygrac zycie w niebie)

Tomasz Hobbes

filozof, stworzyl doktryne polityczna koncentrujaca sie na wprowadzeniu regul pokojowego wspolistnienia ludzi. Aby zapewnic pokoj, ludzie musza zrzec sie naturalnych praw I popedu I ustanowic suwerena

Baruch Spinoza

filozof, przedstawiciel racjonalizmu. Jego doktryne rozpatruje sie jako panteistyczna. Zaklada ona, ze istnieje jedna substancja budujaca wszechswiat, nieskonczona I wszechmocna. Moze byc zatem utozsamiona z Bogiem, tak jak on moze byc z przyroda

manieryzm

prad artystyczny poprzedzajacy barok ale wyraznje odmienny od renesasowych. Zrezygnowal z zasad harmonii, dazyl do wyrafinowania I ozdobnosci

marinizm

nurt poezji, twierdzi ze powinna glownje zadziwiqc czytelnika I go zaskakiwac niezwykloscia jezyka metafor I paradoksami.

rokoko

styl artystyczny cechujacy sie lekkoscia I wdziekiem

klasycyzm

zespol kierunkow artystycznych ktore nawuazuja do antyku

panteizm

doktryna filozoficzna zakladajaca ze jesli istnieje rzecz najdoskonaksza jako projected to musi byc prawdziwa. Nie mozna dokonac podzialu miedzy swiatem materialnym a duchowym. Bog zas tworzy jednosc z natura

sceptycyzm(Barok)

zaklada ze poznanie ludzkie nie jest w pelni wiarygodne I nie nalezy ufac zmyslom

naturalizm

stankwisko zakladajace ze rzeczywistosc I wszystkje zachodzace w niej zjawiska mozna wytlumaczyc za pomoca praw praw przyrody. Ludzke I spoleczenstwo to crescent natury

komizm

kategoria estetyczna, ktora ma na celu wywolac smiech u odbiorcy poprzez ukazanie sprzecznosci, kontrastu I absurdu. Za zrodlo komizmu uznano satysfakcje plynaca z poczucia wyzszosci wobec czyjegos niepowodzenia(ktore nie ma charakteru tragicznego)

anafora

powtorzenie wyrazu lub kilku na poczatek zdania

animizacja

metamorphosis, ktora polega na ozywieniu przedmiotow martwych, zajwisk, itd. nadajac im cechy ludzkie

antropomorfizacja

podobne do animizacji, przypisuje istotom ktore nie sa ludzmi cechy ludzi

antyteza,

polega na zestawieniu elementow na zasadzie kontrastu, przeciwienstwa

apostrofa

zwrot do osoby, Bóstwa, idei, czesto w formie wykrzyknikowej

epitet

wyraz okreslajacy rzeczownik

hiperbola

wyolbrzymienie czegos

oksymoron

polaczenie sprzecznych wyrazow, np zywy trup

onomatopeja

wyraz dzwiekonasladowczy

personifikacja

nadanie cech ludzkich przedmiotom lub pojecia czynjac z nich postac

peryfraza

omowienie, zastapienie slowa jego opisem

makaronizmy

wyrazy pochadzace z jezykow obcych

koncept

zaskakujacy pomysl, na ktorym opiera sie budowa utworu

oswiecenie ramy czasowe

europa: xviii w. do 1789 , polska: lata 80 xvii w. do 1789r.

prawo naturalne

pierwotny, niezbywalny zbior norm moralnych, wynikajacy z dobrej natury czlowieka

sensualizm

poglad, wedlug ktorego zmysly sa zrodlem poznania prawdziwego swiata(empiryzm uwaza ze jest to doswiadczenie)

utylitaryzm

ma 3 czesci(hedonism, agregacjonizm, konsekwencjalizm), twierdzi ze jestesmy zobowiozani(moralnie) do zrobienia tego, co wyprodukuje najwiecej sumy szcescia, czyli sumy szczescia minus cierpienia

wolterianizm

poglady Woltera, skladaja sie: z kryryki I osmieszania przesadow, fanatyzmu religijnego I zabobonu, odrzucaniu autorytetow(kosciola, wladzy absolutnej), idei tolerancji dla roznych postaw, racjonalizmu i deizmu

russoizm

przeciwstawienie sie ideom oswieceniowym, poglady jak: cywilizacja, I posted jest niemoralny, nauki I sztuki zniszczyly puerwotne, dobre obyczaje, najwazniejsza wartoscia jest prostota. Panujacy system sprzyja warstwom uprzywilejowanym, potrzebna zmiana

deizm

poglad, wedlug ktorego Bog istnieje jako stworca swiata(metafora wielkiego zegar mistrza) I zrodlo moralnosci. Odrzucal objawienia, bo jako stworca nie ingeruje w stworzony swiat

ateizm

odrzucenie idei istnienia Boga

libertynizm

nurt filozoficzny, glosil odrzucenie tradycyjnej obyczajowosci I zasad moralnych proponowanych przez religie, przyznajac czlowiekowi prawo do niczym nieograniczonej wolnosci.

sentymentalizm

kierunek w literaturze I sztuce, cechowal sie uczciwoscia I nastrojem. Zrodlem byla filozofia powrotu do natury Jean-Jacquesa Rosseau

bajka

utwor epicki, ma charakter dydaktyczny I pokazuje ludzkie postawy

sielanka

gatunek literatury pastoralnej, czyli przedstawiajacej zycie wsi I jej mieszkancow

Ignacy Krasicki

autorotate Satyr, przedstawial polski klasycyzm

romantyzm, ramy epoki

europa: od 1789r. do wiosny ludow (1848r.) polska: od 1822(wydania ballad I romansow Mickiwicza) do 1864r. (upadku powstania styczniowego)

sonet

utwor poetycki, ma umyslny upload rymow i strof

irracjonalizm

poglad wedlug ktorego rzeczywistosci nie da sie poznac wylacznie rozumowo, wazniejsze sa pozarozumowe srodki poznawcze

Immanuel Kant

filozof oswieceniowy wywarl duzy wplyw na filozofie romantyzmu. Poznanie swiata jest subiektywne. Moralna teoria Kanta, uwaza ze postepowac powinno sie wedlug powszechnej zasady(imperatywu kategorycznego), np. nigdy nie traktuj osoby jako sam srodek

Fredrich Hegel

przedstawiciel idealizmu niemieckiego(obiektywnego), wedlug niego historia to rozwoj ducha swiata majacy na celu wolnosc. Sztuka to wyraz ducha absolutnego, tragizm to mechanizm dialektyczny napedzajacy rozwoj hiatorii

tragizm Friedricha Hegela

to starcie racji i ich zniszczenie, konczace sie synteza, czyli rozwiazaniem sporu

Friedrich Schlegel

poezja romantyczna to realizacja aktu tworczego i powielenie sztuki boskiej, jest efektem natchnienia geniuszu i intuicji artysty

Wilhelm Schelling

widzial w sztuce romantycznej zblizenie rzeczy sobie przeciwnych: tragizmu i komizmu, piekna i brzydoty...

poezja tyrtejska

ma na celu wzbudzenie milosci do ojczyzny, rozwijanie uczuc patriotycznych, niecheci do wroga. Celem jest zagrzewanie ludzi do walki i poswiecenia sie dla kraju

orientalizm

zainteresowanie sie kulturami wschodu i ich obyczajami, przyroda oraz filozofia

werteryzm

postawa cechujaca sie nadwrazliwoscia, bujna wyobraznia, nieszczesliwa miloscia, buntem wobec konwencji moralnych i obyczajowych oraz dazeniem do samozaglady

bajronizm

postawa romantyczna stworzona przez Georga Bayrona, cechuje sie samotnym przeciwstawieniem sie zlu otaczajacego swiata, indywidualizmem, tajemniczoscia i buntem(nawet zbrodniami)

wallenrodyzm

wzorzec postepowania, patriotyzm w czasie niewoli, odwołujący się do niegodnych sposobów walki. Wiązal się z poczuciem przekraczania granic moralnych

prometeizm

postawa poświęcenia się dla ludzkości, wyższej idei lub sprawy narodowej

mesjanizm

cierpienie narodu polskiego to doświadczenie zbawcze, Polska - Jezus, Car - Herod

kreacjonizm

(w sztuce i literaturze) dzieło artystyczne to swobodny wytwór wyobraźni autora, tworzący odrębną rzeczywistość

powiesc epistolarna

stworzona z listow

prowidencjalizm

Bog otacza świat stałą opieką

pozytywizm(realizm) ramy epoki

start: Europa-1855(druga polowa XIX wieku), Polska - 1864(upadek powstania styczniowego) koniec: koniec XIX wieku

agnostycyzm

Poznanie boga albo wiara i Niewiara są niemożliwe do zrobienia przez nasze ograniczone poznanie, powinniśmy skupiać się na naszej rzeczywistości, nie na metafizyce

darwinizm

teoria ewolucji organizmów zaklada ona że gatunki powstają za pomocą doboru naturalnego (selekcja), osobniki najlepsze przystosowane przezyja

determinizm

Pogląd filozoficzny głosi że człowiek nie ma wolnej woli a wszystkie zdarzenia są przyczynowo uwarunkowane przez wcześniejsze skutki, czyli przyrode

organicyzm

porównuje społeczeństwo do żywego organizmu, całość musi pracować aby całość mogła się rozwijać

ewolucjonizm

poglad H. Spencera oparty na teorii ewolucji Darwina zakłada że rzeczywistość przyrodnicza i społeczna podlega nieustannej ewolucji, społeczeństwo to organizm, czynnik selekcji i rozwoju to walka o byt

liberalizm

postawa filozoficzna i polityczna zaklada że nieskrępowany rozwój działalności jednostek (gospodarczy i polityczny) to źródła Postępu życia społecznego

marksizm

system poglądów K. Marksa i F. Englesa, obejmuje filozofię ekonomie i politykę, głosi rewolucyjna zmiane świata przez Proletariat. Celem jest powstanie spol. komunistycznego. Człowiek to wytwór natury i historii, rozwój przebiega według pojęcia walki klas

scjentyzm

poglad filozoficzny, zakłada optymistycznie nieograniczona możliwość nauki w rozwiązaniu wszelkich problemów człowieka. Metodą poznania powinno być postępowanie zgodnie z zasadami nauk przyrodniczych

metody nauk przyrodniczych

empiryczne /oparte na obserwacji i doświadczeniu oraz testowaniu

monizm przyrodniczy

przekonanie świata opisuje rzeczywistość ludzką jako taką, Gdzie można posługiwać się metodami nauk przyrodniczych

mimesis

naśladowanie, odtwarzanie kategoria estetyczna ze starożytnej Grecji

realizm

prąd literacki oparty na mimesis i naśladowania rzeczywistości, świat jest kreowany na zasadzie prawdopodobieństwa

naturalizm

prąd literacki, twierdzi że człowiek jest zdominowany przez instynkty nie różni się od zwierząt

ugrupowania polityczne powstałe po upadku powstania styczniowego

krakowscy konserwatyści (stańczycy) oraz warszawscy pozytywiści

krakowscy konserwatyści (stanczycy)

uważali że Polakom pomóc mogą jedynie dobre stosunki z zaborcami

warszawscy pozytywiści

nie chcieli iść na zgodę z zaborcą chcieli walczyć ale bez broni

idea pracy organicznej

ideał Pozytywistów polskich, przekonanie że wzmocnienie rozwoju gospodarczego i kulturowego przez współpracę wszystkich warstw społecznych w naszej perspektywie przygotuje kraj do niepodległości

nowela

krótki utwór epicki, akcja koncentruje się wokół wybranego wydarzenia z wyraźnym punktem kulminacyjnym

felieton

gatunek publicystyczny, zawiera przemyślenia autora na dany temat i jest w tonie humorystycznym

Młoda Polska ramy epoki

początek - okolice 1880r koniec - 1918 rok czyli odzyskanie niepodległości

dekadentyzm

Fin de siecle - koniec wieku. Pogląd według którego wraz ze schyłkiem wieku pogłębia się kryzys wartości (moralnych i kulturowych). Ludzkość stoi ku progu zakłady/ katastrofy

postawa dekadencka

charakteryzowałaś się przekonaniem o bezsensie działania, apatią oraz biernością

chłopomania

zainteresowanie się wsią, w sztuce wieś stała się źródłem inspiracji, ciekawym tematem. Przekonanie że są nadzieją na odrodzenie narodu (z drugiej strony obawiano się przed ich siła - rabacja galicyjska)

symbolizm

Kierunek przekonany o istnieniu obszaru zjawisk niezbadanych i niepojętych, mających rozstrzygające znaczenia dla ludzkiej egzystencji. Posługiwał się symbolami aby opisać te stany i zjawiska(np. Wesele)

impresjonizm(impresja na autorze)

styl który zwracał uwagę na utrwalenie obrazu jakie wywarła chwila. Polega na uchwyceniu przelotnego nastroju chwili.

ekspresjonizm (ekspresja dla osoby)

ja na celu pokazanie obrazu świata wewnętrznego człowieka

secesja

charakteryzuje się plynnoscia i falistością linii, motywami roślinnymi oraz pastelowa kolorystyką

filister

tak dekadenci nazywali człowieka o ograniczonych horyzontach umysłowych, skoncentrowanego na sprawach przyziemnych, materialnych, nieczułego na sztukę, nieuduchowionego

Artur Schopenhauer

przedstawiciel pesymizmu filozofii, uważa że jesteśmy w życiu kierowani popędem którego nigdy nie zaspokoimy co skutkuje cierpieniem. Wymienil metody walki jak wyzbycie pożądań i ucieczka w nirwane i empatia dla innych oraz filozofia.

Henri Bergson

stworzył koncepcję elan Vital - pędu życiowego oraz filozofii intuicjonizmu. Uważał że przyroda i cały świat podlega ciąglej zmianie więc nie można zrozumieć świata rozumem bez upraszczania. Życie ludzkie rozumiał jako strumień przeżyć i postępków

Karol Marks Fryderyk Engels

twórcy filozofii marksistowskiej będącą podstawą ideologii proletariatu. Opiera się na materializmie dialektycznym i historycznym oraz teorii walki klas

Fredryk Nietzsche

Glosil indywidualizm i afirmacje życie oraz pochwała człowieka mocnego i aktywnego tak zwanego "nad człowieka". Odrzucal moralnosc niewolnikow. Znany z hasla "Bog umarl"

fin de siecle

nazwa schyłku XIX wieku i tendencji poczucie konca i upadku cywilizacji

synestezja

środek stylistyczny, polega na przypisaniu jakiemus zmysłowi wrażeń odbieranych za pomocą innych zmysłów

modernizm

nurt w sztuce, polega na zerwaniu z klasycznymi zasadami sztuki, szuka nowych środków wyrazów

dwudziestolecie międzywojenne

okres między dwiema wojnami światowymi, rok 1918 do 1939

intuicjonizm

intuicja jest właściwym narzędziem do poznania świata

pragmatyzm

wartości Poznania zależy od tego na ile jest korzystne dla poznającego, poznanie to środek zaspokojenia ludzkich potrzeb, a nie zbliżenie do prawdy

fenomenologia

aby dostrzec rzeczywistość bez przekonan i stereotypów trzeba skupić się na fenomenach

Zygmunt Freud

żył epoce Młodej Polski ale wywarl tez wplyw na tam epokę. Twórca psychoanalizy, uważal że psychika ludzka składa się z trzech części: id, ego i superego

dadaizm

kierunek artystyczny który cechował się anarchicznym butem przeciw światu, kpina ze wszystkiego oraz bezsensem

surrealizm

kierunek artystyczny, cechował się butem wobec tradycji klasycznej i racjonalizmowi oraz kultem swobodnej wyobraźni

kubizm

kierunek artystyczny cechował się dążeniem do pokazania obrazu świadomości człowieka

futuryzm

cechował się dynamiczną współczesnością, odrzuceniem tradycji oraz fascynacja nowością

abstrakcjonizm

kierunek artystyczne cechujący się geometrycznymi formami przekazu, sztuką nie nasladujaca rzeczywistości oraz sztuka bez przekazu

Awangarda

określenie nowych i eksperymentatorskich dzieł w sztuce odrzucających dotychczasowe formy przekazu

katastrofizm

zakłada nieuchronna gwaltowną zagłade cywilizacji oraz kryzys moralny etyczny albo kulturowy

absurd

specjalnie wprowadzony bezsens i niedorzecznośc

groteska

zestawienie stylu tragicznego i komicznego

oniryzm

Przestawia rzeczywistość przypominającą sen, motywy snu itd

Franz Kafka

czeski pisarz, od jego dzieł wynosi się słowo kafkaeque, napisał "proces", "metamorfoze" i "Amerykę"

współczesność

epoka od 1939 roku do teraz

personalizm

czlowiek jest w centrum zainteresowania(rozwój I życie). Człowiek jest najważniejszy (godnośc I umiejętności samoostanowienia)

egzystencjalizm

egzystencja poprzedza esencję człowiek samemu decyduje kim jest dopiero po tym jak istnieje. Swiat nie ma z góry narzuconego celu to człowiek decyduje jego sensie i znaczeniu

absurdyzm

Nie da sie zrozumieć świata i to jaki jest oraz znaleźć sensu życia, bo go nie ma. Absurd wynika z braku znaczenia życia a ludzkim poszukiwaniem i potrzebom sensu. Musimy się z tym skonfrontować i sprzeciwić się absurdowi poprzez bycie szczęśliwy

postmodernizm

nowoczesna kultura odwołuje się do poprzedniej kopii rzeczywistości(kawalku kultury). Przez to tworzy się symulacja wcześniejszej symulacji która wkracza nasze życie jako rzeczywistość

strukturalizm

system Filozoficzny zakłada że aby zrozumieć rzeczywistość Trzeba zrozumieć jej strukturę oraz rządzące mechanizmy i ich miejsca a także sieci powiazan między zjawiskami

Dekonstrukcjonizm

kierunek Filozoficzny, twierdzi że zjawiska kulturowe mogą być odczytywane wielorako, nie istnieje jedna obiektywna prawda a różne interpretacje są sobie równorzędne i tworzące dyskurs ktory jest jedynym sposobem zrozumienia rzeczywistości

homogenizacja Kultury

zanik różnic pomiędzy kulturą wysoką a popularną, odbiorcy w różnym wieku o różnym poziomie wykształcenia, w różnych miejscach posługują się tym samym kodem kulturowym

kod kulturowy

znaczenie nadawane rzeczą, symbolom(to jak odbieramy coś)