matura

Epitet

wyraz określający rzeczownik, uwydatniający cechę (np. czerwona róża).

Metafora

przenośnia): niezwykłe połączenie słów, zmieniające ich znaczenie (np. serce z kamienia).

Personifikacja

nadanie cech ludzkich przedmiotom lub zjawiskom (np. las szepcze).

Animizacja

ożywienie): nadanie cech istot żywych przedmiotom (np. samochód zdechł).

Porównanie

zestawienie zjawisk za pomocą spójników: „jak”, „jakby”, „niczym” (np. silny jak dąb).

Hiperbola

wyolbrzymienie zjawisk (np. nie widziałem cię wieki).

Eufemizm

złagodzenie dosadnego określenia (np. zasnąć na wieki zamiast umrzeć).

Oksymoron

związek frazeologiczny o sprzecznym znaczeniu (np. żywy trup).

Anafora

powtórzenie słowa na początku wersów/zdań.

Epifora

powtórzenie słowa na końcu wersów/zdań.

Funkcje środków językowych

* Artystyczna: nadanie tekstowi piękna. * Ekspresywna: wyrażenie uczuć autora

Antropocentryzm

pogląd stawiający człowieka w centrum zainteresowania wszechświata, charakterystyczny przede wszystkim dla epoki Odrodzenia.

Dualizm

2 sfery zycia sakrum i profanum

Stoicyzm

postawa życiowa polegająca na zachowaniu spokoju ducha i dystansu wobec emocji, zarówno w chwilach szczęścia, jak i nieszczęścia.

Epikureizm

dążenie do osiągnięcia szczęścia poprzez unikanie cierpienia i cieszenie się chwilą (carpe diem).

Impresjonizm

nurt (Młoda Polska/modernizm), który zamiast obiektywnego opisu rzeczywistości stawia na utrwalenie ulotnych wrażeń, nastrojów i subiektywnych doznań.

Ekspresjonizm

stawiał na wyraziste wyrażanie wewnętrznych emocji i duchowych przeżyć, często poprzez deformację rzeczywistości. W opozycji do realizmu, twórcy akcentowali ból, lęk i apokaliptyczne wizje, reagując na traumę I wojny światowej