geografia

Na czym polega metoda obserwacyjna

Obserwowanie zjawiska bez ingerowania w nie.

Na czym polega metoda eksperymentalna

Celowe zmienianie warunków, żeby zobaczyć efekt

coto segment kosmiczny

Część systemu satelitarnego w przestrzeni kosmicznej - satelity krążące wokół ziemi

Jaka jest różnica między metodami badawczymi

Obserwacyjna = bez ingerencji, eksperymentalna = zmiana czynników.

Jaką rolę pełnią satelity GPS

Wysyłają sygnały radiowe o swoim położeniu i czasie, przez co taki odbiornik (np. w telefonie) może obliczyć swoją lokalizacje.

Jak sygnały satelitów umożliwiają określenie położenia

Odbiornik GPS odbiera sygnały z kilku satelitów i na podstawie czasu ich dotarcia oblicza odległość od nich, co pozwala określić położenie na Ziemi.

Dlaczego nie da się przedstawić Ziemi na płaskiej mapie bez zniekształceń

Bo Ziemia ma kształt kuli, a mapa jest płaska.

Jakie elementy mapy ulegają zniekształceniom

kształty obiektów, powierzchnie, odległości między punktami, kierunki

Co to jest kwestionariusz wywiadu

lista pytań przygotowania do mieszkańców obszaru

Do czego służy kwestionariusz w badaniach geograficznych

Do zbierania danych o środowisku, gospodarce i warunkach życia.

Co to są dane przestrzenne w GIS

Dane które opisują gdzie coś jest, i czym jest (i często tego cechy) Czyli jakby wszystko co masz w google maps

Jakie formy mogą mieć dane GIS

Wektorowe, rastrowe i opisowe

GIS wektorowe

punkty, linie, poligony, etc To co jest opisane kształtami albo punktami

GIS rastorowe

siatka pikseli z wartościami (kolor, wysokość, temperatura)

GIS opisowe

Dane informacyjne. Są najczęściej do danych przestrzennych.

GIS opisowe przykłady

Np. Nazwa miasta, nazwa obszaru, liczba ludności, odjazdy autobusów.

GIS wektorowe przykłady

rzeki, drogi, lasy, miejsca zabudowane, stacje benzynowe, przystanki autobusowe etc

GIS big przykład

Obiekt gis = przystanek autobusowy, Dane przestrzenne – punkt na mapie gdzie jest przystanek autobusowy, Dane opisowe = jego nazwa, numery linii, godziny odjazdów etc

co to GIS

systemy informacji geograficznej

Podaj przykład zastosowania danych GIS

Google Maps, planowanie miast, prognozowanie powodzi.

Na czym polega metoda zasięgów

Pokazuje obszary występowania zjawiska. (obszary występowania poszczególnych zwierząt, parków narodowych, lotniska, debili etc)

Na czym polega metoda sygnaturowa

Używa symboli, do oznaczania obiektów. Wielkość obiektów może znaczyć wielkość zjawiska

Na czym polega metoda kropkowa

Każda kropka oznacza określoną wartość zjawiska

Na czym polega metoda kartodiagramu

Łączy mapę z diagramami

Co robią izolinie

łączą punkty o takiej samej wartości

Punkty o tym samym zasoleniu wody

izohaliny

Punkty o tej samej głębokości

izobaty

Skala duża

pokazuje mały obszar, posiada dużo szczegółów i jest dokładna (np. 1 : 10 000)

Skala mała

pokazuje duży obszar, mało szczegółów i bardziej wszystko uogólnia. (np. 1 : 10 000 000)

1:500

1 cm na mapie to 500 cm w rzeczywistości

Przelicznik stopni obrotu ziemi na czas

15° = 1 godzina, 1° = 4 minuty

Punkt zero to

Londyn. Wszystko na wschód jest później, a na zachód wcześnej.

słońce i czas zawsze idzie

od wschodu na zachód. Wszystko na wschód jest później

Gdy słońce jest najwyżej nad horyzontem

to jest w zenicie, czyli 12:00 czasu słonecznego

W Warszawie (21°E) jest godzina 12:00 czasu słonecznego. Która godzina czasu słonecznego jest w mieście położonym na 36°E?

13:00

W mieście A położonym na 10°W jest godzina 8:20 czasu słonecznego. Która godzina jest w mieście B położonym na 5°E?

9:20

Jakie są cechy planet gazowych

zbudowane głównie z gazów, brak stałej powierzchni, bardzo duże, mała gęstość, posiadają pierścienie, mają dużo księżyców, leżą daleko od słońca

Planety gazowe

-Jowisz -Saturn -Uran -Neptun

Gdzie znajduje się Pas Kuipera?

za orbitą Neptuna, na obrzeżach układu słonecznego

Układ słoneczny:3

Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun

pas kupitera

taki pas naokoło układu słonecznego co ma pozostałości po powstaniu układu słonecznego i inne gruzy

szerokość geograficzna

odległość kątowa między danym punktem na Ziemi a równikiem

Jak Gwiazda Polarna pomaga określić szerokość geograficzną?

Kąt między Gwiazdą Polarną a horyzontem = szerokość geograficzna. (50° = 50°N) działa to tylko na półkuli północnej (N)!!!

North

północ

South

południe

Równik

umowna linia biegnąca przez środek Ziemi, dzieląca ją na półkulę północną i południową

Szerokość geograficzna równik, Wwa, biegun północny

Równik - 0° Warszawa 52°N, Biegun północny 90°N

kluczowy moment

5🔑7909

Gdzie jest gwiazda polarna

się nad biegunem północnym, czyli 90°N, więc zawsze pokazuje kierunek północy

szerokość geograficzna 52°N

Możliwe że jesteś w Warszawie ale uhh no

Warstwy atmosfery

(od góry) termosfera, mezosfera, stratosfera, troposfera

Jakie zjawiska zachodzą w mezosferze

Spalanie meteoroidów

Dlaczego temperatura rośnie w termosferze

Cząsteczki gazów pochłaniają bardzo silne promieniowanie słoneczne

Jak atmosfera chroni Ziemię przed meteoroidami

Meteoroidy spalają się przez tarcie w atmosferze

Jakie czynniki wpływają na grubość warstw atmosfery

Temperatura, pora roku, szerokość geograficzna i ruchy powietrza. (np. nad równikiem troposfera jest grubsza niż nad biegunami)

Jaka jest rola pasów Van Allena? ^^

Chronią Ziemię przed promieniowaniem kosmicznym uuuuuhhhhhhhhhhh(꩜ ᯅ ꩜)

Jak zbudowane jest wnętrze Ziemi

Skorupa ziemska, płaszcz ziemi i jądro

Płaszcz Ziemi

Najgrubsza warstwa (do 2900km głębokości). W jego górnej części znajduje się astenosfera.

Skorupa ziemska

Najcieńsza warstwa (5-70km)

Astenosfera

plastyczna (półpłynna) warstwa górnego płaszcza. Skały są bardzo gorące, zachowują się jak masa plastyczna, powoli przemieszczają się. Dzięki nim, poruszają się płyty litosfery:o

Jak zachowuje się materiał w astenosferze

Jest plastyczny i powoli się przemieszcza

Co to jest stopień geotermiczny

Liczba metrów, po których temperatura wzrasta o 1°C (ok. 33 m / 1°C)

Góry zrębowe

góry powstałe w wyniku pęknięcia i przesunięcia się bloków skorupy ziemskiej. Gdy skorupa ziemska pęka wzdłuż uskoków, część bloków skalnych unosi się, a inne opadają. Te co się unoszą to właśnie góry zrębowe

Co to jest kaldera

wielkie zagłębienie w szczytowej części wulkanu.P

jak powstaje kaldera

Pod wulkanem jest komora magmowa (zbiornik z magmą). Następuje bardzo silny wybuch i ogromna ilość magmy wylatuje na zewnątrz. Komora pod spodem robi się prawie pusta i szczyt wulkanu zapada się do środka, bo nie ma już podparcia.

Dlaczego góry fałdowe tworzą się w strefach subdukcji i kolizji płyt dla 10-latka

Ej dobra imagine że ściskasz dywan z dwóch stron, i yakby na środku się wtedy zrobi taka górka nie? Tak mniej więcej działają góry fałdowane

Dlaczego góry fałdowe tworzą się w strefach subdukcji i kolizji płyt

Bo tam płyty zderzają się ze sobą, wywierają na sobie nawzajem ogromne ciśnienie i ulegają fałdowaniu (wyginaniu) do góry

Góry fałdowe

wypiętrzenia powstałe w wyniku kolizji płyt tektonicznych

Jaka jest cecha wulkanu tarczowego

Ma łagodne stoki i spokojne erupcje.

Jak powstają rowy oceaniczne

Podczas subdukcji jednej płyty pod drugą

subdukcja

proces gdy jedna płyta wsuwa się pod drugą

W jakiej sytuacji powstaje ryft

Gdy płyty oddalają się od siebie.

Obszar trzęsień ziemi w strefie subdukcji.

strefa Beinoffa

Jakie wyróżnia się typy granic płyt litosfery

rozbieżne, zbieżne i przesuwcze

granica płyty rozbieżna

płyty się oddalają (i powstają ryfty)

granica płyty zbieżna

płyty się zderzają (i jest subdukcja powstają rowy oceaniczne)

granica płyty przesuwcza

płyty przesuwają się obok siebie

Co powstaje w wyniku subdukcji płyty oceanicznej pod kontynentalną

Rowy oceaniczne, wulkany i góry

Podaj przykład skały magmowej głębinowej i miejsce jej powstawania

Granit, powstaje głęboko pod powierzchnią Ziemi.

Co to jest wietrzenie biologiczne

Niszczenie skał przez organizmy żywe (np. drzewo wrasta w skałe, mech ją osłabia)

Dlaczego w górnym biegu rzeki dominuje erozja wgłębna

Bo rzeka płynie szybko i ma dużą energię.

erozja wgłębna

proces pogłębiania koryta rzeki przez nurt wody

Co to są piargi

Luźne okruchy skalne u podnóża stoków. (bo się staczają)

Jak fale morskie prowadzą do powstania klifów

Podmywają brzeg od dołu aż skała się obrywa.

Wybrzeże riasowe

Typ wybrzeża morskiego który powstaje przez zatopienie dolin rzecznych, przez podnoszący się poziom morza.

Dlaczego opady występujące na równiku obniżają zasolenie oceanów

Duża ilość słodkiej wody rozcieńcza ocean.

Jak ciepłe prądy morskie wpływają na klimat wybrzeży

Ocieplają powietrze i zwiększają wilgotność. Dlatego Europa zachonia jest cieplejsza.

Co jest potrzebne do powstania lodowca górskiego

Niskie temperatury i dużo śniegu.

Dlaczego topnienie pokrywy lodowej zagraża reniferom

Tracą miejsce życia i dostęp do pożywienia.

Jakie rośliny są typowe dla sawanny

Wysokie trawy, akacje i baobaby

Dlaczego temperatura spada wraz z wysokością w górach

Bo im wyżej tym niższe ciśnienie i powietrze się rozpręża (rozszerza). Im bardziej gaz jest rozprężony tym jest zimniejszy. (-0,6C na 100m)