Domanda  |
Risposta |
|
inizia ad imparare
|
|
Ustala wspólny sposób opisu wielkości aby pomiary były porównywalne
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Międzynarodowy system jednostek oparty na jednostkach podstawowych i pochodnych
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wielkość niezdefiniowana przez inne np długość masa czas
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wielkość zdefiniowana przez podstawowe np prędkość przyspieszenie siła
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana zapisu tej samej wielkości na inną jednostkę bez zmiany sensu fizycznego
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Sprawdzanie poprawności równań przez porównanie wymiarów obu stron
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opis typu wielkości w kategoriach długości masy czasu i innych
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Przybliżony rozmiar liczby opisany potęgą dziesięciu ułatwia ocenę skali
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Pozwala szybko ocenić czy wynik jest realistyczny i jaki ma rząd wielkości
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Szacowanie złożonej wielkości przez rozbicie na proste założenia i przybliżenia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Określają sensowną dokładność zapisu wyniku pomiaru i obliczeń
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Różnica między wartością zmierzoną a rzeczywistą wynikająca z ograniczeń pomiaru
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Informuje jak blisko wartości prawdziwej może być wynik pomiaru
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Informuje jak powtarzalne są wyniki niezależnie od tego czy są blisko prawdy
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Uproszczony opis rzeczywistości zachowujący kluczowe cechy zjawiska
|
|
|
Zakres stosowalności praw inizia ad imparare
|
|
Prawo działa dobrze tylko w pewnym zakresie warunków skali i dokładności
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wielkość opisana tylko wartością liczbową bez kierunku
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wielkość opisana wartością oraz kierunkiem i zwrotem
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Masa temperatura energia są skalarami bo nie mają kierunku
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Przemieszczenie prędkość przyspieszenie siła są wektorami bo mają kierunek
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Długość wektora opisująca jego wielkość niezależnie od kierunku
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Określa w którą stronę działa wielkość wektorowa
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Łączy wektory zgodnie z geometrią aby otrzymać wektor wypadkowy
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
To dodawanie wektora przeciwnego co zmienia zwrot jednego z nich
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zastąpienie wektora sumą prostopadłych składowych ułatwia analizę ruchu i sił
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Sposób opisu położenia i składowych wektora w przestrzeni
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wektor o długości jeden określa czysty kierunek osi
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Daje liczbę opisuje zgodność kierunków i pozwala liczyć pracę
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Jest największy gdy wektory są równoległe i zero gdy są prostopadłe
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Daje wektor prostopadły opisuje moment siły i pole równoległoboku
|
|
|
Sens iloczynu wektorowego inizia ad imparare
|
|
Jest zerowy gdy wektory są równoległe i maksymalny gdy są prostopadłe
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opisuje gdzie znajduje się ciało względem wybranego punktu odniesienia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wybór zera położenia jest umowny ale wpływa na wartości położenia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana położenia jest wektorem zależy tylko od punktu startu i końca
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Długość toru ruchu jest skalarem i zależy od przebiegu ruchu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Przemieszczenie podzielone przez czas opisuje kierunek i tempo zmiany położenia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Droga podzielona przez czas opisuje tempo bez informacji o kierunku
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Granica prędkości średniej dla bardzo małego czasu opisuje stan ruchu w danej chwili
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana prędkości w czasie uśredniona na danym przedziale czasu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Granica przyspieszenia średniego opisuje jak prędkość zmienia się w danej chwili
|
|
|
Ruch jednostajny prostoliniowy inizia ad imparare
|
|
Prędkość jest stała a przyspieszenie równe zero
|
|
|
Ruch jednostajnie przyspieszony inizia ad imparare
|
|
Przyspieszenie stałe powoduje liniową zmianę prędkości w czasie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ruch w polu grawitacyjnym gdy jedyną siłą jest ciężar i pomijamy opór powietrza
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wszystkie ciała mają to samo przyspieszenie g niezależnie od masy w tym samym miejscu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ciało zwalnia bo przyspieszenie g jest skierowane w dół aż do zatrzymania chwilowego
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
W najwyższym punkcie prędkość jest chwilowo zero ale przyspieszenie nadal wynosi g
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Można analizować niezależnie składową poziomą i pionową gdy siły są rozdzielne
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
To złożenie ruchu jednostajnego w poziomie i ruchu z przyspieszeniem w pionie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zależy od ruchu pionowego bo g działa w pionie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zależy od prędkości początkowej oraz kąta i czasu lotu
|
|
|
Ruch po okręgu jednostajny inizia ad imparare
|
|
Szybkość stała ale prędkość zmienia kierunek więc jest przyspieszenie
|
|
|
Przyspieszenie dośrodkowe inizia ad imparare
|
|
Skierowane do środka okręgu odpowiada za zmianę kierunku prędkości
|
|
|
Sens przyspieszenia dośrodkowego inizia ad imparare
|
|
Nie zwiększa szybkości tylko zakrzywia tor ruchu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opis ruchu zależy od obserwatora i wybranego układu odniesienia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Układ w którym ciało bez sił porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Układ przyspieszający w którym pojawiają się siły bezwładności jako opis efektów
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Oddziaływanie mogące zmieniać ruch lub kształt ciała i ma charakter wektorowy
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Bez wypadkowej siły ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana ruchu wymaga przyczyny czyli wypadkowej siły
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wypadkowa siła powoduje przyspieszenie proporcjonalne do siły i odwrotnie do masy
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła jest tym co zmienia prędkość a masa mierzy bezwładność
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Miara bezwładności czyli oporu ciała przed zmianą prędkości
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła grawitacji działająca na ciało w pobliżu Ziemi skierowana w dół
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Masa jest cechą ciała a ciężar zależy od pola grawitacyjnego
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Oddziaływania występują parami siły mają równe wartości i przeciwne zwroty
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła nigdy nie działa sama zawsze jest para akcji i reakcji na różne ciała
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
To rysunek wszystkich sił działających na ciało ułatwia analizę wypadkowej
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Suma wektorowa wszystkich sił decyduje o przyspieszeniu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Reakcja podłoża prostopadła do powierzchni dostosowuje się do nacisku
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła przenoszona przez naprężoną linkę działa wzdłuż linki
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Przeciwdziała rozpoczęciu poślizgu i dostosowuje się do potrzeb do pewnego maksimum
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Przeciwdziała ruchowi ślizgowemu ma zwykle stałą wartość dla danych powierzchni
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmienia energię mechaniczną w ciepło i hamuje ruch względny powierzchni
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła wynikająca z odkształcenia dąży do przywrócenia kształtu równowagi
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła sprężystości rośnie wraz z odkształceniem i jest skierowana przeciwnie do niego
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła działająca przeciwnie do ruchu zależy od prędkości kształtu i właściwości ośrodka
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Stan gdy siła oporu równoważy ciężar i przyspieszenie zanika
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wypadkowa sił skierowana do środka zapewnia ruch po okręgu
|
|
|
Nie istnieje osobna siła dośrodkowa inizia ad imparare
|
|
To nie nowy rodzaj siły tylko rola wypadkowej sił w ruchu krzywoliniowym
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła pozorna w układzie nieinercjalnym pojawia się jako efekt bezwładności
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Gdy wypadkowa siła jest zero ciało może poruszać się jednostajnie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opis transferu energii przez siłę działającą na przemieszczeniu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Dodatnia praca zwiększa energię kinetyczną ujemna ją zmniejsza
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Pracę wykonuje składowa siły równoległa do przemieszczenia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Energia związana z ruchem zależy od masy i prędkości
|
|
|
Twierdzenie o pracy i energii inizia ad imparare
|
|
Zmiana energii kinetycznej równa jest pracy wykonanej przez wypadkową siłę
|
|
|
Energia potencjalna grawitacji inizia ad imparare
|
|
Energia wynikająca z położenia w polu grawitacyjnym rośnie z wysokością
|
|
|
Energia potencjalna sprężystości inizia ad imparare
|
|
Energia zmagazynowana w odkształconej sprężynie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła której praca zależy tylko od punktów startu i końca a nie od drogi
|
|
|
Przykład siły zachowawczej inizia ad imparare
|
|
Siła grawitacji i siła sprężystości są zachowawcze w idealnych warunkach
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła której praca zależy od drogi i zamienia energię mechaniczną w inne formy
|
|
|
Przykład siły niezachowawczej inizia ad imparare
|
|
Tarcie i opór powietrza są niezachowawcze bo generują ciepło
|
|
|
Zasada zachowania energii mechanicznej inizia ad imparare
|
|
Gdy działają tylko siły zachowawcze suma energii kinetycznej i potencjalnej jest stała
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Energia nie znika tylko zmienia formę a bilans energii opisuje przemiany
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Szybkość wykonywania pracy czyli tempo przekazywania energii
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ta sama praca wykonana szybciej oznacza większą moc
|
|
|
Wykres energii potencjalnej inizia ad imparare
|
|
Pokazuje jak energia zależy od położenia i gdzie występują stany stabilne
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Małe wychylenie powoduje siłę przywracającą do położenia równowagi
|
|
|
Stan równowagi niestabilnej inizia ad imparare
|
|
Małe wychylenie powoduje oddalanie od równowagi
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wektor opisujący ilość ruchu zależny od masy i prędkości
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Pęd mówi jak trudno zmienić ruch ciała w krótkim czasie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Iloczyn siły i czasu działania opisuje jak bardzo zmienia się pęd
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Gdy wypadkowa siła zewnętrzna jest zero całkowity pęd układu jest stały
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wewnętrzne siły nie zmieniają pędu całego układu bo znoszą się parami
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
W zderzeniu zachowana jest energia kinetyczna układu i pęd
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
W zderzeniu część energii kinetycznej przechodzi w inne formy ale pęd nadal jest zachowany
|
|
|
Zderzenie doskonale niesprężyste inizia ad imparare
|
|
Ciała po zderzeniu poruszają się razem a energia kinetyczna maleje najbardziej
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Punkt opisujący średnie położenie masy układu i ruch całego układu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ruch środka masy zależy tylko od sił zewnętrznych i upraszcza analizę układów
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Rakieta przyspiesza bo wyrzuca masę do tyłu a pęd całego układu jest zachowany
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ruch nie wymaga oparcia o powietrze tylko wymiany pędu z wyrzucanymi gazami
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ruch wokół osi opisuje się wielkościami kątowymi zamiast liniowych
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana kąta położenia w ruchu obrotowym
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Tempo zmiany kąta określa jak szybko obraca się ciało
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Tempo zmiany prędkości kątowej opisuje jak szybko zmienia się obrót
|
|
|
Związek ruchu obrotowego i postępowego inizia ad imparare
|
|
Punkty dalej od osi mają większą prędkość liniową przy tej samej prędkości kątowej
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Miara oporu przed zmianą ruchu obrotowego zależy od rozkładu masy względem osi
|
|
|
Sens momentu bezwładności inizia ad imparare
|
|
Ta sama masa może obracać się łatwiej lub trudniej zależnie od tego jak daleko jest od osi
|
|
|
Energia kinetyczna obrotu inizia ad imparare
|
|
Energia związana z ruchem obrotowym zależy od momentu bezwładności i prędkości kątowej
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Tendencja siły do wywołania obrotu zależy od ramienia siły i kierunku działania
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Odległość prostopadła od osi do linii działania siły decyduje o skuteczności obracania
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wypadkowy moment siły powoduje przyspieszenie kątowe zależne od momentu bezwładności
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła wywołująca obrót może wykonywać pracę zmieniając energię kinetyczną obrotu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Toczenie łączy ruch postępowy i obrotowy a punkt styku chwilowo ma zero prędkości względem podłoża
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Prędkość liniowa środka jest powiązana z prędkością kątową przez promień koła
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wielkość opisująca ruch obrotowy zależy od rozkładu masy i prędkości kątowej
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Określa jak trudno zmienić stan obrotu podobnie jak pęd w ruchu postępowym
|
|
|
Zasada zachowania momentu pędu inizia ad imparare
|
|
Gdy wypadkowy moment sił zewnętrznych jest zero moment pędu układu jest stały
|
|
|
Skutek zachowania momentu pędu inizia ad imparare
|
|
Gdy zmniejsza się moment bezwładności wzrasta prędkość kątowa aby zachować moment pędu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Gdy działa moment siły na wirujący obiekt oś obrotu zmienia kierunek zamiast po prostu się przewrócić
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana kierunku momentu pędu jest prostopadła do działającego momentu siły
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ciało nie przyspiesza ani nie obraca się więc wypadkowa sił i momentów jest równa zero
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Suma sił musi być równa zero aby nie było przyspieszenia postępowego
|
|
|
Warunek równowagi momentów inizia ad imparare
|
|
Suma momentów musi być równa zero aby nie było przyspieszenia kątowego
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Położenie środka masy względem punktów podparcia decyduje czy ciało się przewróci
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Miara sił wewnętrznych w materiale związana z obciążeniem
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Miara zmiany kształtu lub rozmiaru materiału pod wpływem sił
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opisuje sztywność materiału czyli jak duże naprężenie daje dane odkształcenie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Odkształcenie odwracalne po usunięciu siły ciało wraca do kształtu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Odkształcenie trwałe po usunięciu siły ciało nie wraca do kształtu
|
|
|
Prawo powszechnego ciążenia inizia ad imparare
|
|
Każde dwa ciała przyciągają się siłą zależną od mas i odległości
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
To uniwersalne oddziaływanie odpowiedzialne za spadek swobodny i ruch planet
|
|
|
Grawitacja przy powierzchni Ziemi inizia ad imparare
|
|
W pobliżu Ziemi pole jest prawie stałe więc ciężar jest w przybliżeniu stały
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opisuje jak silnie grawitacja działa w przestrzeni niezależnie od badanego ciała
|
|
|
Energia potencjalna grawitacji inizia ad imparare
|
|
Szczególny sposób zapisu pracy grawitacji pozwala opisywać przemiany energii
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zakrzywiony ruch pod wpływem grawitacji gdy prędkość jest odpowiednia do ciągłego spadania wokół planety
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Satelita stale spada ale omija Ziemię bo ma dużą prędkość poziomą
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opisują ruch planet po elipsach oraz zależności okresu od rozmiaru orbity
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Różnica sił grawitacji na różnych częściach ciała powoduje rozciąganie i deformacje
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Powstają bo grawitacja słabnie z odległością więc bliższa strona jest silniej przyciągana
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Substancja która może płynąć i przyjmuje kształt naczynia
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Stosunek masy do objętości opisuje jak dużo materii jest w danej objętości
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Siła na jednostkę powierzchni opisuje jak rozkłada się nacisk w płynie lub gazie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Rosnące z głębokością bo niżej znajduje się większy słup płynu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ciśnienie działa we wszystkich kierunkach a nie tylko w dół
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zmiana ciśnienia w zamkniętym płynie przenosi się jednakowo w całej objętości
|
|
|
Zastosowanie prawa Pascala inizia ad imparare
|
|
Umożliwia działanie układów hydraulicznych i wzmacnianie siły przez różne powierzchnie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ciało zanurzone w płynie doświadcza siły wyporu równej ciężarowi wypartego płynu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wynika z różnicy ciśnień między dołem a górą zanurzonego ciała
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ciało pływa gdy średnia gęstość jest mniejsza od gęstości płynu a tonie gdy jest większa
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Ruch płynu opisuje się przez prędkość przepływu i natężenie przepływu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Zachowanie masy w przepływie oznacza że zwężenie przekroju zwiększa prędkość przepływu
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
To ta sama ilość płynu musi przejść przez każdy przekrój w tym samym czasie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Opis zachowania energii w przepływie pokazuje związek między ciśnieniem prędkością i wysokością
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Gdzie płyn płynie szybciej tam ciśnienie statyczne bywa mniejsze w idealnym przepływie
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Wewnętrzne tarcie w płynie utrudnia przepływ i powoduje straty energii
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Warstwy płynu płyną uporządkowanie co daje mniejsze straty
|
|
|
|
inizia ad imparare
|
|
Chaotyczne wiry zwiększają opór i straty energii w przepływie
|
|
|
