Filozofia

Czym jest empiryzm?

Poznanie na podstawie zmysłów i obserwacji

Czym jest pozytywizm?

Poznanie świata przez doświadczenie

Pyt. 1 Nowe podejście sofistów do nauki

Przestali badać przyrody na rzecz człowieka, celem nauki było aby była ona użyteczna, filozofia ich była antopocentryczna czyli człowiek był w centrum poznania

Sofiści odeszli od badań przyrody na rzecz: (5)

1. Człowieka 2. Języka 3. Kultury 4. Społeczeństwa 5. Polityki

Co było celem nauki u Sofistów?

By wiedza była urzyteczna, skuteczna, miała charakter praktyczny nie toretyczny

O co chodzi w minimalistycznej teorii poznania Sofistów?

Chodzi o minimalistyczne zaufanie do poznania. Twierdzili, że człowiek nie jest w stanie poznać prawdy absolutnej, może jedynie opierać się na przybliżeniach wynikających z doświadczenia

Sensualizm - minimalistyczna teoria poznania Sofistów

Poznanie oparte na zmysłach, są jedynym źródłem wiedzy

Czym był relatywizm? - minimalistyczna teoria poznania Sofistów

Twierdzenie, że nie ma jednej prawdy, bo każdy postrzega rzeczywistość inaczej

Praktycyzm - minimalistyczna teoria poznania Sofistów

Wiedza nie jest wartością samą w sobie, lecz narzędziem działania. Prawdziwe jest to co użyteczne w praktyce

Konwencjonalizm - - minimalistyczna teoria poznania Sofistów

Normy moralne, prawa i religijne to wytwór umowy społecznej, a nie natury

Co jest celem filozofii według Sokratesa?

Poznanie dobra i cnoty

Czym była teoria etyczna Sokratesa? Etyka Sokratesa

Odrzucenie badania przyrody, celem filozofii jest pozanie dobra i cnoty

Czym jest etyka?

dział filozofii zajmujący się badaniem moralności, wartości i zasad, które kierują ludzkim postępowaniem, określając, co jest dobre, a co złe

Pojęcie cnoty przed i po Sokratesie

Przed oznaczała sprawność w działaniu np. męstwo, skuteczność, a po cnota stała się bardziej uniwersalna i obiektywna, wspólna wszystkim ludziom np. odwaga, sprawiedliwość, umiarkowanie

Czym jest cnota według Sokratesa? - Moralizm i intelektualizm etyczny

Wiedzą o dobru

Czym był daimonion?

,wewnętrzny głos”, który ostrzega przed złem. Nie był to instynkt, lecz rodzaj moralnej intuicji i głosu sumienia

Wymień metody dochodzenia do wiedzy Sokratesa (4)

1. Elenktyczna (zbijania) 2. Wiedza niewiedzy i sceptycyzm 3. Majeutyczna 4. Dialog, analogia, idukcja i definicje

Czym była ironia Sokratejska?

Udawaniem niewiedzy (wiem, że nic nie wiem), by skłonić innych do refleksji

Co bada locke?

Proces poznania i treść świadomości

jaką metode stosuje Lock? - Nowy empiryzm Locka

Psychologiczną (analiza idei), genetyczną (bada pochodzenie idei), analityczną (rozwijanie pojęć złożonych na proste)

Źródła wiedzy według Locka:

spostrzeżenia - doświadczenia przez zmysły i refleksje - doświadczenie wewnętrzne, obserwacja własnych aktów umysłu

Czym dla Locka były idee?

Treść poznania = idee

Własności pierwotne i wtórne według Locka - przedmiot empiryzmu

Pierwotne - należą do rzeczy: rozciągłość, kształt, ruch. Wtórne - istnieją tylko na umyśle: barwy, smak, dźwięk, powstają w wyniku działania rzeczy na nasze zmysły

Hume - wrażenia i idee

Cała część umysłu pochodzi z doświadczenia i dzieli sie na: wrażenia - bezpośrednie, żywe, intensywne dane zmysłowe i idee - słabsze kopie wyrażeń, powstające w pamięci i wyobraźni

Hume - dzieli wiedze na dwa typy:

1. Stosunki między ideami 2. Prawdy o faktach

Zasada przyczynowości Huma

Nie pochodzi z rozumu, nie jest faktem doświadczenia, jest nawykiem umysłu

Główny wniosek krytyki przyczynowości u Huma

Przewidywanie przyszłości opiera się na wierze i intelekcie, nie na wiedzy

Krytyka przyczynowości u Huma treść

Człowiek nigdy nie doświadczę koniecznego związku między przyczyną i skutkiem. Doświadczenie pokazuje jedynie stałe następstwo zdarzeń.

Wyniki krytyki u Hume’a - fakty i doświadczenia

Fakt = bezpośrednie wrażenie, doświadczenie = zbiór wyrażeń

Status metafizyki według Hume’a:

Metafizyka i teologia zostają odrzucone jako nieuzasadnione

Wyniki krytyki Huma instynkt

instynkt zastępuje rozum praktycznym działaniu

Dziedziny wiedzy rzetelnej według Huma:

Matematyka, bezspośrednie fakty, praktyczne działanie

Wymień podpunkty z wyników krytyki Huma

Pojecie faktów i doświadczenia, status metafizyki, instynkt, dziedziny wiedzy rzetelnej

Pojecie idei według Platona

Idee są wieczne, doskonałe, niezmienne wzory rzeczy

Czym jest natywizm Platona?

Wiedza jest wrodzona - nie powstaje przez doświadczenie, lecz przez uaktywnienie istniejących w duszy treści

Pojęcie bytu u Arystotelesa

Byt to substancja i składa się z formy i materii

Logika Arystotelesa wymień podpunkty

Pojęcie, sąd, dwód, sylogizm

Teoria etyczna Arystotelesa - co jest celem życia

Celem życia jest eudajmonia - szczęście rozumiane jako doskonałość moralna i rozumna aktywność zgodna z naturą człowieka

Jaką metode empiryczną opracował Bacon?

Metodę indukcyjną, opartą na doświadczeniu i eksperymencie

Jakie dwie rzeczy łaczył Galileusz?

Empiryzm z matematyką

Czym jest sceptycyzm metodyczny Kartezjusza?

Odrzuceniem wszystkiego, w co można wątpić

Punkt Archimedesowy Kartezjusza

,Myślę, więc jestem” To pewnik, który nie podlega wątpliwości

Czym jest epistemologia?

dział filozofii badający nauke, co to jest wiedza i jak ją zdobywamy

Arystoteles - doktryna środka

Cnota jest, złotym środkiem” między dwiema skrajnościami, cnota polega na rozumnym wyborze i zachowaniu umiaru.

Zdobywanie wiedzy przez Galileusza

Proces poznania przyrodniczego według etapów: 1. Obserwacja zjawisk 2. Formułowanie hipotezy 3. Eksperyment 4. Matematyczne ujęcie prawdy

Rodzaje zdań u Kanta (3)

1. Analityczne - nie poszerzają wiedzy, treść orzeczenia w podmiocie 2. Syntetyczne - poszerzają wiedze, orzeczenie wnosi nową treść 3. syntetyczne a priori - poszerzają wiedzę i są jednocześnie konieczne, stanowią podstawę nauk ścisłych

Czym są fenomeny Kanta - formy zmysłowości

Czyli świat zjawisk, świat dla nas. Nie poznajemy rzeczy takimi jakie są lecz takimi jakimi nam sie wydaja przez nasze formy poznawcze

Co robi intelekt u Kanta?

Porządkuje wyrażenia i aktywnie je organizuje za pomoca 12 kategori apriorycznych

Aprioryzm czym jest

poznanie za pomocą rozumu i rozumowania