Biologia

Gen

podstawowa jednostka dziedziczenia cech

Allel

jedna z wersji genu, różniąca się od pozostałych wersji sekwencją nukleotydów

Genotyp

zespół wszystkich genów organizmu

Fenotyp

cecha lub zespół cech organizmu zależnych od genotypu i środowiska

Allel recesywny

wersja genu, która przejawia się jedynie w fenotypie homozygot recesywnych

Allel dominujący

wersja genu, która przejawia się w fenotypie homozygot dominujących i heterozygot

Heterozygota

organizm diploidalny, który ma dwa rożne allele danego genu

Homozygota

organizm diploidalny, który ma 2 takie same allele danego genu

I Prawo Mendla

PRAWO CZYSTOŚCI GAMET; oznacza to, że w gametach allele tego samego genu występują pojedynczo

II Prawo Mendla

PRAWO NIEZALEŻNEGO DZIEDZICZENIA, niezależna segmentacja cech (Cechy są dziedziczone niezależnie od siebie)

Zmienność organizmów

to występowanie różnic między organizmami tego samego gatunku

Zmienność środowiskowa

to zróżnicowanie fenotypów osobników mających ten sam genotyp

Zmienność genetyczna

to zróżnicowanie genotypów osobników tego samego gatunku

Mutacja

to nagła, trwała zmiana w materiale genetycznym

Czynniki mutagenne

Fizyczne - promieniowanie UV, promieniowanie rentgenowskie, wysoka temperatura; Chemiczne - konserwanty żywności, składniki zanieczyszczeń, składniki dymu tytoniowego; Biologiczne - grzyby, bakterie, wirusy

trójkowy

każde 3 kolejne nukleotydy w nici mRNA kodują jeden aminokwas tworzą jeden kodon

jednoznaczny

każdy kodon koduje zawsze jeden ten sam aminokwas

zdegenerowany

kilka kodów może oznaczać ten sam aminokwas

bezprzecinkowy

między kodami nie ma przerw

uniwersalny

u prawie wszystkich organizmów te same kodony oznaczają te same aminokwasy

niezachodzący

każdy nukleotyd wchodzi w skład jednego kodonu

Kariotyp

zestaw wszystkich chromosomów w komórce diploidalnej (46 chromosomów i 23 par - ostatnia to chromosom płci)