antyk

mimesis

dzieło obrazuje rzeczywistość

archetyp

wzorzec postępowania

mit kosmogeniczny

opowiada o powstaniu świata

mit antropogeniczny

opowiada o stworzeniu człowieka

mit genealogiczny

opowiada o rodach np rodzie labdakidów

mit teogeniczny

opowiada o narodzinach bogów

mit heroiczny

opowiada o czynach herosów

Dzeus/ Zeus

władca bogów, pan nieba i ziemi jego atrybut to piorun

Posejdon

władca mórz i oceanów, brat Zeusa jego atrybut to trójząb

Hades

władca podziemi, brat zeusa jego atrybut to berło

Apollo

bóg poezji i muzyki, opiekun muz jego atrybut to wieniec laurowy i lira

Artemida

córka zeusa patronka łowów jej atrybut to łuk i strzały

Uranos i Gaja

pierwsi bogowie ktorzy wyłonili się z chaosu

Prometeusz

lepił człowieka z gliny, wykradł z olimpu iskrę, za kare został przykuty do skały w górach Kaukazu

Herakles

miał do wykonania 12 prac za kare bo zabił swoją żonę i dzieci

Demeter

matka Persefony, gdy matka i córka były razem rozkwitały rośliny, gdy Persefona wracała do hadesu wszystko umierało

Persefona

córka Demeter porwana przez Hadesa

Syzyf

król Koryntu, przechytrzał bogów, uwięził Tanatosa, za kare musiał wtaczać wielki głaz na górę

Narcyz

zakochał się w sobie gdy zobaczył swoje odbicie, wszystko przestało się dla niego liczyć i umarł z tęsknoty i smutku

Atena

wyskoczyła z rozłupanej głowy, bogini mądrości jej atrybuty to włócznia, hełm i tarcza z głową meduzy, sowa

Afrodyta

bogini miłości i piękna zrodzona z piany, jej atrybuty to róża i gołąb

Ares

bóg wojny, walki i zniszczenia jego atrybuty to miecz, zbroja i tarcza

Hefajstos

kowal, bóg ognia jego atrybuty to młot i kowadło

Dionizos

bóg urodzaju jego atrybut to wino

pięta achillesa

słaby/ czuły punkt

syzyfowa praca

praca bez końca

męki tantala

niemożliwość zaspokojenia swoich potrzeb

nić aridany

pomoc, nieoczekiwany ratunek

jabłko niezgody

przyczyna konfliktu

ikarowe loty

pochopne działanie zakończone katastrofą

koń trojański

podstęp

miecz damoklesa

niebezpieczeństwo grożące człowiekowi

odyseja

długa wędrówka, tułaczka

szata dejaniry

coś co sprawa straszne cierpienie

puszka pandory

źródło nieszczęścia

między scylą a charybdą

sytuacja bez wyjścia

Iliada

przedstawia konflikt między troją a greckimi Achajami

Parys

książe trojański, młodszy syn Priama

co było przyczyną wojny trojańskiej?

Parys uprowadza Helenę żonę Menelaosa

Hektor

syn Priama, wspomagany przez Apolla ginie z rąk Achillesa

Agamemnon

władca Argos i Myken

Cechy Iliady jako eposu

długi utwór pisany heksametrem, ukazuje związek między światem bogów i ludzi, uroczysty podniosły styl, rozpoczyna się inwokacją, obecne epitety stałe i porównania homeryckie

Inwokacją do kogo zaczyna sie Iliada?

zwrotem do muzy z prośbą o inspiracje

Cechy tragedii antycznej

zasada 3 jedności, obecność chóru, fatum, zgodne z zasadą decorum, ironia tragiczna, katharsis

katharsis

wywołanie silnych emocji na widzu

Antygona

córka edypa i jokasty, wyznaje wyższość prawa boskiego, popełnia samobójstwo, chce pochować swojego brata- Polinejkesa

Kreon

władca Troi, wujek antygony, wyznaje prawo ludzkie, jest racjonalistą, myśli głownie o interesie państwa

Ismena

siostra antygony, próbuje powstrzymać siostrę przed złamaniem zakazu

Hajmon

ukochany antygony, syn kreona, wyznaje prawo boskie, próbuje nakłonić kreona do zmiany decyzji

Tyrezjasz/ Terezjasz

niewidomy wróżbita, uświadamia Kreonowi popełniony błąd, przepowiada karę bogów, skłania króla do zmiany wyroku