25

dobór losowy

polega na tym, że o włączeniu jednostki do próby decyduje przypadek. Każdy element populacji ma takie samo prawdopodobieństwo znalezienia się w próbie. Do najważniejszych metod należą:

dobór losowy prosty

gdzie losuje się określoną liczbę osób z całej populacji,

dobór warstwowy (losowy)

w którym populację dzieli się na grupy, np. kobiety i mężczyzn, a następnie losuje osoby z każdej grupy,

dobór grupowy

gdzie losowane są całe grupy,

dobór systematyczny

polegający na wyborze co n-tej osoby z listy.

Sposób realizacji:

losowanie prostych elementów z całej populacji, wykorzystanie list, rejestrów lub baz danych, zastosowanie procedur losowania (np. komputerowych).

wpływ na wyniki

większa wiarygodność i reprezentatywność, możliwość uogólniania wyników na całą populację, mniejsze ryzyko błędu doboru próby.

Dobór nielosowy

opiera się natomiast na decyzji badacza. Do najczęściej stosowanych metod należą:

dobór wygodny

czyli wybór osób łatwo dostępnych

dobór celowy

gdy badacz wybiera osoby najlepiej odpowiadające celowi badania,

dobór kwotowy

gdzie zachowuje się proporcje grup w populacji, ale osoby nie są losowane,

dobór „śnieżnej kuli”

w którym respondenci wskazują kolejnych uczestników badania.

Sposób realizacji:

wybór osób dostępnych lub typowych dla badania, opieranie się na ocenie badacza lub wygodzie.

Wpływ na wyniki:

Wpływ na wyniki: większe ryzyko błędów i stronniczości, brak możliwości pełnego uogólniania wyników, niższa reprezentatywność, ale często niższe koszty i szybsza realizacja badań.