1.🏛️ Kategoria: Architektura i Megality (Wielki Kamień

Megalit

Wielki, nieociosany lub częściowo obrobiony blok kamienny, służący jako obiekt kultu, grobowiec lub element większej konstrukcji astronomiczno-religijnej. Flagowy przykład: Cały kompleks Stonehenge (Anglia).

Menhir

Najprostszy zabytek megalityczny; pojedynczy, pionowo wkopany w ziemię słup kamienny, często o surowym kształcie. Mógł pełnić funkcję pomnika, nagrobka lub drogowskazu kultowego. Flagowy przykład: Menhiry w Carnac (Bretania, Francja).

Dolmen

B: Prehistoryczny grobowiec megalityczny, składający się z co najmniej dwóch pionowo wkopanych kamieni, na których oparto jeden wielki, płaski blok poziomy (konstrukcja przypominająca stół). Pierwotnie zasypywany ziemią.

Kromlech

B: Krąg megalityczny; konstrukcja złożona z menhirów lub dolmenów ustawionych w jeden lub kilka koncentrycznych okręgów, najczęściej związana z kultem słońca, księżyca i obserwacjami astronomicznymi. Flagowy przykład: Stonehenge (Anglia).

Trylit (Trilit

B: Element konstrukcyjny składający się z dwóch pionowych bloków kamiennych podtrzymujących trzeci blok ułożony poziomo na nich (nadproże). Podstawa architektury post-and-beam. Flagowy przykład: Wielkie trylity wewnątrz kręgu Stonehenge

Tumulus (Kurhan

Monumentalny kopiec ziemny lub kamienny, wzniesiony nad prehistorycznym grobowcem (np. nad dolmenem), mający kształt stożka lub półkuli. Flagowy przykład: Kurhan Newgrange (Irlandia)

Styl franko-kantabryjski

B: Określenie dla paleolitycznej sztuki naskalnej występującej na terenie południowej Francji i północnej Hiszpanii, charakteryzującej się monumentalnymi wizerunkami zwierząt o niezwykłym realizmie i dynamice.

Polichromia paleolityczna

B: Wielobarwne malarstwo naskalne, w którym używano wielu naturalnych pigmentów (m.in. ochry, węgla drzewnego, tlenków manganu), mieszanych z tłuszczem zwierzęcym, krwią lub wodą. Flagowy przykład: Sala Byków w jaskini Lascaux.

Perspektywa skręcona (Aspektowa

B: Sposób przedstawiania sylwetki zwierzęcia lub człowieka, łączący dwa punkty widzenia: profil (np. ciało i głowa) oraz widok z przodu (en face – np. rogi, kopyta, oczy), aby ukazać najbardziej charakterystyczne cechy anatomiczne.

Ryte naskalne (Petroglify

B: Obrazy lub symbole wyryte, wydrapane lub wyżłobione bezpośrednio w twardej skale za pomocą ostrych narzędzi kamiennych (nie namalowane farbą).

Negatyw dłoni

Strona B: Ślad w malarstwie jaskiniowym powstały poprzez przyłożenie dłoni do skały i wydmuchanie wokół niej barwnika (np. przez rurkę z kości), co tworzyło jasną sylwetkę dłoni otoczoną ciemnym tłem. Częsty motyw rytualny.

Pozytyw dłoni

B: Ślad dłoni powstały przez bezpośrednie zanurzenie dłoni w farbie/pigmencie i odbicie jej (jak stempla) na gładkiej powierzchni ściany jaskini.

Wenus paleolityczna

nazwa figurek rzeźbionych w kamieniu, kości lub ciosach mamuta. Charakteryzują się skrajnym wyolbrzymieniem cech żeńskich (piersi, pośladki, biodra) przy jednoczesnym zaniedbaniu detali twarzy i stóp. Symbole płodności.

Sztuka mobilna (Ruchoma / Art mobilier)

Wszelkie małe obiekty artystyczne, rzeźby, narzędzia łowieckie lub ozdoby, które mogły być łatwo przenoszone przez koczownicze plemiona paleolityczne z miejsca na miejsce

Idol prehistoryczny

Schematyczna, mocno uproszczona figurka antropomorficzna (człekokształtna) wykonana z gliny, kamienia lub kości, służąca celom kultowym, rytualnym lub jako talizman (głównie w neolicie