06 Air Law & Airspace

Jaka jest podstawowa odpowiedzialność PIC?

PIC odpowiada za bezpieczne wykonanie lotu i ma ostateczną władzę nad statkiem powietrznym.

Kiedy PIC może odstąpić od przepisów?

Gdy jest to absolutnie konieczne ze względów bezpieczeństwa.

Które klasy są przestrzenią kontrolowaną?

A, B, C, D i E.

Jak wygląda separacja w klasach A, B i C?

A: tylko IFR, wszystkie loty separowane. B: IFR i VFR, wszystkie separowane. C: IFR separowany od IFR i VFR, VFR nie jest separowany od VFR.

Jak wygląda separacja w klasach D, E, F i G?

D: IFR od IFR. E: IFR od IFR. F: advisory service dla uczestniczącego IFR. G: brak separacji ATC.

W których klasach zarówno IFR, jak i VFR wymagają ATC clearance?

W B, C i D. W A lata tylko IFR i także wymaga clearance.

Co jest charakterystyczne dla klasy E?

IFR wymaga clearance i jest separowany od IFR. VFR zwykle nie wymaga clearance i nie jest separowany przez ATC.

Czy CTR może być klasy E?

Nie.

Jaka klasa obowiązuje zasadniczo powyżej FL195 według SERA?

Klasa C.

Jaki jest typowy limit prędkości poniżej 10 000 ft?

250 kt IAS, z wyjątkami przewidzianymi przepisami lub zezwoleniem.

Jakie są minima VMC na i powyżej 10 000 ft?

8 km visibility oraz 1500 m poziomo i 1000 ft pionowo od chmur.

Jakie są minima VMC poniżej 10 000 ft poza low-level band?

5 km visibility oraz 1500 m poziomo i 1000 ft pionowo od chmur.

Jakie są podstawowe minima VMC nisko w klasach F i G?

5 km visibility, clear of cloud i surface in sight, z możliwymi wyjątkami.

Co oznacza low-level band w SERA?

Na lub poniżej 3000 ft AMSL albo 1000 ft nad terenem — zależnie od tego, co jest wyżej.

Jaki jest normalny górny limit VFR?

FL195. Wyżej możliwe są tylko szczególne zezwolenia.

Dlaczego VFR powyżej FL285 jest zasadniczo problematyczny?

Bo w RVSM od FL290 stosuje się 1000 ft separacji pionowej i VFR normalnie nie jest tam dopuszczany.

Jakie są podstawowe wymagania dla SVFR samolotem?

ATC clearance w CTR, clear of cloud, surface in sight, visibility min. 1500 m i speed max 140 kt IAS.

Przy jakiej pogodzie ATC nie powinno wydać normalnego SVFR dla samolotu?

Ground visibility poniżej 1500 m lub ceiling poniżej 600 ft.

Jakie są podstawowe minima wysokości VFR?

Nad zabudową: 1000 ft nad najwyższą przeszkodą w promieniu 600 m. Poza tym zwykle 500 ft nad terenem/wodą lub przeszkodą w promieniu 500 ft.

Jakie obstacle clearance stosuje się IFR, gdy nie ma opublikowanej minimum altitude?

2000 ft nad najwyższą przeszkodą w promieniu 8 km w terenie górskim, 1000 ft w pozostałym.

Czy wejście w VMC automatycznie oznacza, że można skasować IFR?

Nie. IFR kasujemy tylko, jeśli chcemy i możemy kontynuować cały dalszy lot w VMC.

Czy ATC może nakłaniać pilota do anulowania IFR?

Nie. Decyzję podejmuje pilot.

Jaka jest standardowa fraza do anulowania IFR?

“CANCELLING MY IFR FLIGHT.”

Czym są transition altitude, transition level i transition layer?

TA: poniżej używamy altitude. TL: najniższy używany flight level. Między nimi jest transition layer.

Jaka jest podstawowa semicircular rule dla IFR?

Track 000–179°: odd flight levels. Track 180–359°: even flight levels.

Jak wygląda semicircular rule dla VFR?

Te same kierunki co IFR, ale poziomy VFR są przesunięte o 500 ft.

Kiedy semicircular rule nie obowiązuje?

Gdy ATC clearance albo opublikowana procedura wymaga innego poziomu.

Czym jest RMZ?

Radio Mandatory Zone — wymagane radio, listening watch i łączność zgodnie z opublikowanymi zasadami.

Co powinno zawierać initial call przed wejściem do RMZ?

Station, callsign, aircraft type, position, level, intentions i inne wymagane informacje.

Czym jest TMZ?

Transponder Mandatory Zone — wymaga działającego transpondera z altitude reporting, jeśli AIP nie stanowi inaczej.

Gdzie sprawdza się wymagania RMZ i TMZ?

W aktualnym AIP.

Kiedy zasadniczo wymagany jest ATS flight plan?

M.in. dla lotów z ATC service, części lotów IFR, lotów międzynarodowych, wyznaczonych obszarów/trasy oraz nocnych lotów poza sąsiedztwo lotniska.

Jakie są podstawowe terminy składania flight plan według SERA?

Maks. 120 h przed EOBT; zwykle 3 h przed dla lotów podlegających ATFM, 60 min dla innych, a in-flight odpowiednio wcześniej przed wejściem w daną przestrzeń.

Czy flight plan może obejmować tylko część lotu?

Tak.

Co zrobić, jeśli ATC clearance jest niebezpieczne albo niemożliwe do wykonania?

Powiedzieć ATC i poprosić o amended clearance. Bezpieczeństwo ma pierwszeństwo.

Czy ATC clearance zwalnia PIC z odpowiedzialności za bezpieczne wykonanie lotu?

Nie.

Jaka jest zasada przy zbliżaniu się head-on?

Oba statki zmieniają kierunek w prawo.

Kto ustępuje przy converging traffic na podobnym poziomie?

Ten, który ma drugi statek po swojej prawej stronie.

Jak wygląda zasada overtaking?

Wyprzedzany ma pierwszeństwo, a wyprzedzający utrzymuje separation i zwykle mija z prawej.

Kto ma pierwszeństwo przy lądowaniu?

Samolot na final lub lądujący ma pierwszeństwo; emergency landing ma pierwszeństwo przed wszystkimi.

Jakie są podstawowe emergency SSR codes?

7500 — unlawful interference, 7600 — radio failure, 7700 — emergency.

Jakie conspicuity SSR codes stosuje się w SERA bez przydzielonego discrete code?

7000 bez ATS; 2000 przy ATS, jeśli nie przydzielono innego kodu.

Kiedy wybieramy IDENT?

Tylko na żądanie ATS.

Czym różnią się prohibited, restricted i danger areas?

Prohibited: lot zakazany. Restricted: możliwy tylko na określonych warunkach. Danger: może występować niebezpieczna aktywność, ale sam lot nie jest automatycznie zakazany.

Jak rozróżnić Part-FCL, Part-MED, Part-ORA, Part-NCO i SERA?

FCL: licencje i uprawnienia; MED: medical; ORA: organizacje szkolące; NCO: operacje niekomercyjne; SERA: zasady ruchu lotniczego i ATS.

Jakim przepisom operacyjnym podlega typowy lot szkolny C172/DA42 w ATO?

Dla other-than-complex aircraft zasadniczo Part-NCO, nie Part-CAT. Organizację ATO reguluje dodatkowo Part-ORA.

Jak długo są ważne SEP(L) i MEP(L) i czym różni się revalidation od renewal?

SEP(L): zwykle 24 miesiące; MEP(L): 12 miesięcy. Revalidation = przedłużenie przed wygaśnięciem, renewal = wznowienie po wygaśnięciu.

Jakie recency jest potrzebne do przewozu pasażerów samolotem?

3 take-offs, approaches i landings jako PF w ostatnich 90 dniach na tej samej klasie/typie. PIC nocą dodatkowo 1 nocny komplet/90 dni albo ważny IR.

Czym różni się SEP rating od differences training?

SEP daje przywileje klasy, ale niektóre warianty/cechy wymagają dodatkowego differences training zgodnie z FCL. 710, np. retractable gear lub variable-pitch propeller.

Czym różnią się flight time, IFR flight time i instrument flight time?

Flight time = od pierwszego ruchu do końcowego zatrzymania. IFR time = lot wykonywany wg IFR. Instrument flight time = pilotowanie wyłącznie według przyrządów.

Czym różnią się skill test i proficiency check?

Skill test służy zasadniczo do uzyskania nowych przywilejów; proficiency check do wykazania lub utrzymania/wznowienia wymaganej biegłości.

Jaka jest relacja między przepisem UE, AMC, AFM i SOP?

Przepis UE jest wiążący; AMC pokazuje akceptowalny sposób zgodności; AFM zawiera zatwierdzone ograniczenia samolotu; SOP organizuje operację i nie może być sprzeczne z prawem ani AFM.

Czym różnią się FIR, CTA, TMA, CTR i ATZ od klas przestrzeni?

To rodzaje struktur przestrzeni, a nie klasy A–G. FIR to rejon informacji; CTA/TMA to controlled areas; CTR zaczyna się od powierzchni; ATZ chroni ruch lotniskowy.

Dlaczego ceiling 1500 ft AAL nie wystarcza na krąg 1000 ft AAL w klasie D?

Bo trzeba zachować 1000 ft vertical separation od chmur. Przy kręgu 1000 ft AAL warstwa bezpośrednio nad nim powinna więc mieć podstawę co najmniej 2000 ft AAL.

Kto ma pierwszeństwo, gdy kilka samolotów podchodzi do lądowania?

Co do zasady niżej lecący ma pierwszeństwo, ale nie może wykorzystać tego do przecięcia drogi ani wyprzedzenia samolotu będącego na final.

Czym różnią się informacja, ATC instruction i ATC clearance?

Informacja pomaga podjąć decyzję. Instruction nakazuje określone działanie. Clearance zezwala na operację na podanych warunkach. PIC nadal odpowiada za bezpieczeństwo i może zgłosić UNABLE.

Czym różnią się ATC, FIS i AFIS?

ATC wydaje clearances/instructions i zapewnia kontrolę ruchu. FIS przekazuje informacje i pomoc. AFIS przekazuje informacje o ruchu i lotnisku, ale nie wydaje ATC clearances.

Kiedy można skrócić radiotelephony callsign samolotu?

Dopiero po skróceniu go przez stację naziemną i gdy nie ma ryzyka pomyłki. Callsign typu operator + flight number nie podlega skracaniu.

Co zawsze wymaga readbacku według SERA?

Route clearance; RWY clearances/instructions; RWY in use; QNH; SSR code; nowa częstotliwość; level, heading i speed instructions oraz transition level.

Co oznaczają 7600 i 7601 przy radio communication failure?

7600 = RCF. Jeśli IFR z RCF napotka VMC i PIC zdecyduje kontynuować w VMC do najbliższego suitable aerodrome, ustawia 7601.